Let’s talk about Brussels

Bij een nieuwe staatshervorming zal onvermijdelijk over Brussel gesproken worden. Helaas is nog geen Vlaamse partijvoorzitter betrapt op een visie over Brussel.

Een vooraanstaand lid van de N-VA keek vanaf het hoogste punt in zijn Vlaams-Brabantse gemeente in de richting van de hoofdstad van zijn gewest en verzuchtte tegen de journalist: ‘Brussel glipt ons door de vingers.’

Die eerlijke uitspraak dateert van een jaar of tien geleden. Helaas was ze behoorlijk visionair, want sindsdien is het Vlaamse onbegrip over Brussel alleen toegenomen. Een pijnlijk voorbeeld was te zien vorig jaar, in een filmpje over confederalisme op de website van de N-VA. België werd voorgesteld als een land met twee gewesten. Over het derde, het Brusselse, werd zelfs niet gesproken.

Als Vlaanderen het belang van zijn hoofdstad juist inschat, zal meer nodig zijn dan obligate steunverklaringen. Anders zal men zich niet van de indruk kunnen ontdoen dat Vlaanderen Brussel al lang heeft losgelaten.

Het heeft veel te maken met de schizofrene situatie dat Vlaanderen als politiek statement Brussel tot zijn hoofdstad heeft verklaard, maar eigenlijk niet goed weet wat ermee gedaan. Eenvoudig is het niet, want Brussel is een enclave in Vlaanderen. En hoewel enkel de stad Brussel officieel de hoofdstad is, lijkt het alsof het hele Brussels Gewest deel uitmaakt van Vlaanderen. Leg dat maar eens uit aan een buitenlander. Of gewoon aan de toog van een Vlaams café.

Geen van de Vlaamse partijen heeft een voorzitter met een Brussels domicilie, en ze worden niet bepaald gedomineerd door politici die daar verkozen zijn. Dat is sinds de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde door het ontbreken van Vlaams-Brabantse stemmen ook zo goed als onmogelijk, tenzij vanop een Franstalige lijst. Door dat zeer geringe electorale belang is naar Brussel verhuizen zo goed als zelfmoord voor een Vlaams politicus.

Breuk

Zo wordt de breuk tussen Vlaanderen en zijn hoofdstad alleen groter. De stad is in twintig jaar onwaarschijnlijk veranderd en lijkt in niets meer op het Brussel van 1989, toen het Gewest opgericht werd. Vlaanderen heeft nog altijd geen vat op wat een kosmopolitische grootstad geworden is met 184 nationaliteiten, die de Franstalige en Vlaamse gemeenschappen tot minderheden hebben gereduceerd. Het model van het bicommunautaire Brussels Gewest is achterhaald.

Je moet in Brussel wonen om de metamorfose aan te voelen. Een veelkleurige multiculturele mozaïek, en ook een linguïstiek Babel. Dat hoor je goed bij jonge Brusselaars, voor wie er geen dominante taal meer is. Wat telt, is communicatie: de tijd van het superieur geachte Frans lijkt ver weg. Een conversatie tussen jonge Brusselaars is nu een creatieve vermenging van talen. En het Engels wordt stilaan de lingua franca van de nieuwe generatie.

Een conversatie tussen jonge Brusselaars is nu een creatieve vermenging van talen. En het Engels wordt stilaan de lingua franca van de nieuwe generatie.

Niet onterecht wordt steeds meer gesproken over een eigen grootstedelijke identiteit. Vlaams-Brusselse politici voelen zich goed in hun splendid isolation. Une région à part entière, eisen de Franstaligen die hun gewest ook bevoegdheden willen geven die wegens communautaire evenwichten traditioneel bij de gemeenschappen lagen. Het is ook altijd uit Franstalige hoek dat voorstellen over de toekomst van Brussel komen, geformuleerd door politieke zwaargewichten zoals Paul Magnette (PS). DéFI wil zelfs de grenzen van het gewest aanpassen, via referenda in de randgemeenten. 

Een nieuwe staatshervorming komt eraan, en dan zal onvermijdelijk over Brussel gesproken worden. Helaas is nog geen Vlaamse partijvoorzitter betrapt op een visionaire uitspraak over de plaats van Brussel in het toekomstige België. Sp.a-voorzitter Conner Rousseau heeft over heel veel dingen een mening, maar zegt dat hij daar nog niet over heeft nagedacht.

Als Vlaanderen het belang van zijn hoofdstad juist inschat, zal meer nodig zijn dan obligate steunverklaringen. Anders zal men zich niet van de indruk kunnen ontdoen dat Vlaanderen Brussel al lang heeft losgelaten.

Luckas Vander Taelen

Regisseur

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud