Luisteren naar 'de mensen'

De politiek maakt een diepe crisis door. Na bijna een jaar zijn we er nog steeds niet in geslaagd een federale regering te vormen. Bij zowat alle politieke partijen horen we de zelfkritiek dat ze meer naar ‘de mensen’ moeten luisteren. Waar dienen verkiezingen dan voor? De mening van het volk werd gegeven in het stemhokje. De kaarten zijn gelegd. Verschillende voorkeuren moeten worden verzoend. Daar zullen nieuwe verkiezingen weinig aan veranderen.

©Jan Locus

Stel u voor dat de politiek een bedrijf was. We hebben het dan over een onderneming die al bijna een jaar doelloos dobbert en niet in staat is een raad van bestuur samen te stellen en een CEO te benoemen. Hoe kan zo’n bedrijf functioneren? Investeringsbeslissingen blijven uit, productverbeteringen worden stopgezet, klanten haken af en kapitaalverschaffers zeggen hun vertrouwen op. Ondenkbaar, tenzij als een regelrecht pad naar het faillissement.

Net zoals de politiek moet ook een bedrijf rekening houden met complexe belangen. Enkele decennia geleden gold het maximaliseren van de aandeelhouderswaarde nog als enige toetssteen voor het succes van een bedrijf, maar dat idee heeft allang plaats moeten maken voor een nieuwe vorm van stakeholderkapitalisme.

Zowel bij de verkiezingspropaganda als bij de formatiebesprekingen moet duidelijk zijn hoe de beloften worden gefinancierd

Zeker grote en beursgenoteerde bedrijven worden niet aangestuurd door een eendimensionaal kompas dat alleen door de aandeelhouderswaarde wordt bepaald. Europese regelgeving verplicht die bedrijven zelfs naast hun financieel jaarverslag ook uitvoerig te rapporteren over de nietfinanciële activiteiten, het zogenoemde rapport aan de samenleving. Grote institutionele fondsen en banken stemmen daar hun investeringsbeslissingen meer en meer op af.

Net zoals het beleid kan ook een bedrijf niet langer zonder een maatschappelijk draagvlak om succesvol te zijn. Bedrijven moeten dus ook luisteren naar de mensen, in de eerste plaats de klanten en de medewerkers, maar bij uitbreiding de ruimere omgeving waarin ze opereren.

Formatieronde

Het politieke bedrijf zou er bij uitstek moeten in slagen de belangen van de aandeelhouders - lees de eigen kiezers - en de belangen van de stakeholders - lees de bevolking als geheel - te verzoenen. In campagnemodus zullen allicht nog de eigen aandeelhouders primeren, maar in de formatieronde en bij het uitvoeren van het beleid moeten alle stakeholders aan boord.

Bedrijven met een sterk leiderschap en een grote medewerkers- en klantenbetrokkenheid realiseren dat door ten eerste zeer helder te omschrijven waar ze naartoe willen. Voor ons land denk ik aan meer mensen aan het werk, het garanderen van een waardig inkomen aan zwakkeren en ouderen, het realiseren van de energietransitie en voorkomen dat een te zware schuldenlast een financiële crisis uitlokt. Als die doelstellingen helder zijn en een draagvlak hebben, kan worden bekeken hoe ze het best worden bereikt. Daarbij gaat het om de begroting en de regelgeving. Luisteren naar ‘de mensen’ houdt meer in dan enkel op te lijsten welke doelstellingen en verbeteringen men nastreeft.

Het huidige politieke bedrijf moddert te vrijblijvend aan. Dat is zeker niet wat ‘de mensen’ wensen

In dezelfde oefening horen mensen aan te geven hoeveel ze voor een bepaald beleid bereid zijn te betalen, of net niet. Om daarbij niet in nodeloze strategospelletjes te vervallen, zou het verplicht moeten zijn zowel bij de verkiezingspropaganda als bij de formatiebesprekingen duidelijk te maken hoe de beloften worden gefinancierd. Welke uitgaven worden geschrapt om nieuwe te financieren? Welke belastingen wenst men te verhogen of in te voeren? Of laat men het tekort oplopen?

Dat kan op een objectieve manier inzicht scheppen in de haalbaarheid van bepaalde coalities. Zo kunnen ‘de mensen’ beter inschatten of wel echt naar hen geluisterd is. Zo’n oefening zal ook aan het licht brengen of bepaalde partijen vooral de lusten voor de eigen achterban nastreven, en de lasten naar anderen doorschuiven. De raad van bestuur van de nv België draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor het geheel.

Wie daarvoor geen verantwoordelijkheid wil opnemen, valt af. Het huidige politieke bedrijf moddert te vrijblijvend aan. Dat is zeker niet wat ‘de mensen’ wensen.

Lees verder

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n