In 'Sprakeloos' beschrijft Tom Lanoye 'de plaatselijke shoppingmall die bij zijn ontstaan vanwege zijn ruime parking en zijn overdekte winkelgaanderijen een goed gedacht leek, maar al jarenlang het levenssap wegzuigt uit de binnenstad'.

Te vrezen valt dat de Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS) en Philippe Close (PS), burgemeester van Brussel-stad, niet bekend zijn met het werk van Lanoye. Anders zouden ze niet zo obsessioneel geloven in de Mall of Europe, een megalomaan winkelcentrum, dat ze op de Heizel willen bouwen in het kader van het Neo-plan.

Nu de kleinhandel in en rond Brussel rechtkrabbelt van de coronacrisis, dreigt dat project elk herstel te saboteren.

De Raad van State heeft begin dit jaar voor de tweede keer het Bestemmingsplan voor de Heizel vernietigd. Dat was al twee keer aangepast omdat eigenlijk enkel een woonzone voorzien was. Brussel wil er een 72.000 vierkante groot winkelcentrum bouwen dat niet weinig overlast op de Ring zal veroorzaken, met op piekmomenten 6.000 autoverplaatsingen per uur. Als daar gemotoriseerde bezoekers voor een concert in Paleis 12 of een voetbalwedstrijd in het Koning Boudewijnstadion bijkomen, is het verkeersinfarct compleet. De bezwaren van de Raad van State gaan over het ontbreken van een oplossing voor die mobiliteitsproblemen.

Het Vlaams Gewest wil geen toelating geven voor de aanleg van een verbindingsweg tussen de Heizel en de Ring. Dat heeft niet alleen te maken met de gevreesde toename van verkeer, maar ook met de economische gevolgen voor de ruime omgeving van de inplanting van een shoppingcenter dat ongeveer twee keer zo groot als dat van Wijnegem zou worden. 

Misschien doet de coronacrisis de Brusselse minister-president Vervoort en de Brusselse burgemeester Close inzien dat de tijd van grote winkelcentra voorbij is.

Het opzet van Vervoort en Close is met de fiscale opbrengst van Mall of Europe de rest van de Heizel te ontwikkelen, met bewoning, ontspanningsmogelijkheden en een nieuw congrescentrum. Over het nut van dat laatste bestaan steeds meer twijfels, omdat de bestaande Heizelpaleizen evengoed gerenoveerd kunnen worden.

De werkgeversorganisatie Unizo waarschuwt al lang voor de dramatische gevolgen voor de handel in het centrum van de stad en ver daarbuiten. De verdedigers van het project geloven dat er klanten genoeg zijn voor iedereen. Zoals in de promopraatjes van Uplace indertijd: 'Een leuk alternatief voor winkelen in de binnensteden'. Zeker als daar de ene winkel na de andere moet sluiten.

Vorig jaar verklaarde de Brusselse minister-president samen met de Brusselse burgemeester op de vastgoedbeurs in Cannes trots dat er geen problemen waren voor hun Neo-Heizelplan. Nochtans staat in het Brussels regeerakkoord dat er een moratorium op grote winkelcentra komt. De Mall of Europe valt daarbuiten, omdat het project al jaren oud is. Het ultieme argument van Close is nu dat het shoppingcenter er moet komen omdat de verbrekingsvergoeding te veel zou kosten.

De Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) en de Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS). ©BELGA

Misschien doet de coronacrisis Vervoort en Close inzien dat de tijd van grote winkelcentra voorbij is. Het nabijgelegen Docks vocht al om te overleven. 

De socialisten hebben een visie van een halve eeuw geleden. Nu mag er toch wat meer creativiteit verwacht worden van politici. In Amsterdam werd het immense Oostelijke Havengebied op een intelligentere manier ontwikkeld. Zonder een mall maar met kleinschalige projecten, start-ups en gedurfde architectuur, die niet vertrekt van de belangen van projectontwikkelaars maar van die van de burgers.

Ecolo en Groen fulmineerden voor de verkiezingen tegen Neo, maar zijn merkwaardig genoeg verstomd sinds ze in de stad en in het gewest deel uitmaken van de meerderheid. De groenen wikken, maar de PS beschikt. Misschien kunnen ze van de coronacrisis gebruikmaken om die malle mall definitief af te schieten en volop in te zetten op lokale handel.

Lees verder

Gesponsorde inhoud