Meer mensen aan het werk is ook langer werken

De tweewekelijkse grafiek van Bart Van Craeynest

Uit de aanslepende regeringsonderhandelingen komt voorlopig één lichtpuntje naar voren: werkelijk iedereen lijkt het erover eens te zijn dat we meer mensen aan het werk moeten krijgen en houden. Dat is een terechte analyse. Gemiddeld werkt de Belg vandaag 33 jaar, wat bij de kortste loopbanen van Europa is. In Nederland is dat 40,5 jaar, in Zweden zelfs 42 jaar.

©Frank Toussaint

De voorbije jaren werden in België al maatregelen genomen om die verwachte loopbaanduur op te krikken. Sinds 2000 nam die met drie jaar toe. In dezelfde periode steeg die zowel in Nederland als in Zweden met vijf jaar. We zetten wel stappen, maar andere landen doen meer, waardoor we verder terrein verliezen.

De verwachte loopbaanduur is een gemiddeld cijfer. Het Belgische gemiddelde wordt vooral lager getrokken door het grote aantal niet-werkenden. Een belangrijk deel van de Belgische achterstand blijft zich bij de ouderen situeren. Van de 60- tot 64-jarigen werkt in België bijna een op de drie. In Nederland is dat 60 procent, in Zweden zelfs 70 procent.

©Mediafin

Tegen die achtergrond is het verbijsterend dat op de federale onderhandelingstafel voorstellen liggen om de geplande verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd naar 67 terug te draaien en de mogelijkheden om vervroegd op pensioen te gaan te versoepelen. Op die manier zou de nieuwe regering het signaal geven dat langer werken helemaal niet nodig is.

Dat is in het licht van de vergrijzingsuitdaging het verkeerde signaal. Hoe dat kan bijdragen tot de breed gedragen doelstelling van meer mensen aan het werk is bovendien een raadsel. De volgende federale regering moet net de andere richting uit met meer maatregelen om mensen langer aan het werk te houden. De pensioenleeftijd moet sneller verhoogd worden - wat trouwens in de rest van Europa al gebeurt - en de gelijkgestelde periodes moeten worden ingeperkt.

Volgens het Planbureau zijn die laatste, waarbij niet gewerkt wordt maar toch pensioenrechten worden opgebouwd, goed voor een derde van de pensioenopbouw in het werknemersstelsel. Gezien de budgettaire uitdagingen voor ons pensioenstelsel is dat onhoudbaar.

De volgende federale regering moet op verschillende sporen werken om meer mensen aan het werk te krijgen en te houden. Geen maatregelen nemen die aanzetten om minder lang te werken zou al een verstandig begin zijn.

Lees verder

Tijd Connect