Mijn hamburgerjob

©Privé archief Peter De Keyzer

Als kind van gescheiden ouders en opgevoed door een single mom die twee jongens moest grootbrengen, was het van jongsaf aan al duidelijk wat niet mogelijk was.

Door Peter De Keyzer, chief Economist BNP Paribas Fortis

Skivakanties, een nieuwe winterjas elk jaar, nieuwe schoenen elk seizoen, dure hobby’s, of regelmatig op restaurant: het zat er allemaal niet in. Wat er wel inzat: al vroeg beseffen dat september een dure maand is en dat zelf bijklussen de beste manier is om wat meer te kunnen besteden. En vooral altijd en overal ingeprent krijgen dat hard werken de enige manier is om in het leven vooruit te raken.

Desondanks had ik als tiener de indruk dat het leven iets is wat je overkomt en je onmogelijk zelf in de hand hebt. Het was een buikgevoel dat hogere machten het leven van mensen bepaalden: structuren, machtsverhoudingen, werkomstandigheden, religie, het lot, echtscheiding of Lotto, pech of geluk. Verleden, achtergrond, ouders, omgeving en school waren in mijn ogen doorslaggevend voor waar je terecht zou komen. Mijn levenshouding was dan ook een combinatie van machteloosheid en opstandigheid.

Op wereldschaal zag ik hetzelfde patroon met problemen als ongelijke kansen, racisme, werkloosheid, armoede, ondervoeding, vervuiling of sociale achterstelling. Volgens mij kon dat maar aangepakt worden door de collectiviteit, een nieuw systeem of een tegenbeweging. Dat individuele mensen hun lot in eigen handen konden nemen, leek me onmogelijk. Alleen een nieuw systeem - geleid door goedmenende verlichte despoten - kon van de wereld een betere plaats maken. Boven mijn bed hing dan ook een uitgeknipte krantentitel die luid blokletterde: ‘De laatste communist van België houdt stand...’.

Midden jaren negentig werd mijn wereldbeeld echter grondig door elkaar geschud. Door een samenloop van omstandigheden en wat mindere studieresultaten had ik tijdens mijn laatste bachelorjaar aan de universiteit een relatief rustig lesrooster. Mijn moeder wilde me niet urenlang op café of op de sofa zien doorbrengen. Daarom verplichtte ze me om de vrijgekomen tijd op te vullen met werk. Geen uurtje afwassen op zaterdag, maar een echte halftijdse job.

De meest voor de hand liggende plaats was het lokale Quick-hamburgerrestaurant waar ik al had gewerkt tijdens de zomervakanties. Toen waren de collega’s vooral andere studenten die wat geld wilden bijverdienen voor een reis, festivals of een brommer. Deze keer werkte ik in een flexibel schema tussen vrijdagavond en zondagavond, 15 à 20 werkuren per weekend. De drempel voor de job lag heel laag: wie kon lezen en schrijven, op tijd komen en bereid was hard te werken, was welkom. De job was zwaar, maar veelzijdig. De uren waren heel flexibel, maar gevuld met ervaringen. Het uurloon was laag, maar de waardering voor hard werk en inzet was groot. Wie ambitie toonde en flexibel was, kreeg meer kansen en kon sneller vooruitgaan. Wie kansen greep, kreeg er nog meer.

Mijn hamburgerjob verplichtte me niet alleen om hard te werken. Hij gaf me een gevoel van zelfrespect en dwong me ook in mijn studies een tandje bij te steken. Vanaf dan gingen mijn studiemotivatie en dus ook mijn resultaten spectaculair de goede kant uit.

Toch had mijn hamburgerjob een veel ingrijpender effect dan wat meer motivatie en wat meer geld. Sinds mijn doortocht achter de grill is mijn kijk op maatschappij, economie, welvaart en vooruitgang voor altijd veranderd. Ik begon het succes van burgers, bedrijven of maatschappijen minder en minder te beschouwen als een gevolg van omstandigheden, toeval of voorbestemming. Het werd voor mij steeds meer een logisch gevolg van zin voor initiatief, optimisme, ambitie, werkwilligheid en doorzettingsvermogen.

Ook moreel sta ik vandaag mijlenver van de mentaliteit dat ‘het leven mensen overkomt’. Zo’n houding bestendigt een vicieuze cirkel en is dan ook volkomen pervers. Dat afkomst, structuren, omstandigheden of voorbestemdheid het leven van mensen grotendeels zouden bepalen, is bijzonder ontmoedigend. Het doodt bovendiend elke zin voor initiatief, alle ambitie en elke zin voor verantwoordelijkheid. Uitgerekend daardoor maakt dat uitgangspunt het leven inderdaad iets wat je overkomt in plaats van iets wat je in de hand hebt.

Sinds mijn hamburgerjob zie ik dat succesvolle mensen rondom mij - van loodgieter tot ondernemer tot CEO - niet degenen zijn wiens bedje altijd al gespreid was. Integendeel, wie vooruit gaat in het leven, is iemand die er vooral altijd en ondanks alles is voor blijven gaan. Want werken, ambitie en vooruit willen gaan, loont. Quick: zijn smaak voor hard werken, laat je nooit meer los...

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud