Moderne slavernij

Hind Fraihi

Slavernij is niet alleen een begrip uit het verleden.

Twee weken, twee gemediatiseerde racistische incidenten. Eerst was er het racistische liedje dat op Pukkelpop werd gezongen om enkele ‘arrogante’ zwarte meisjes te jennen. Afgelopen dinsdag was er de vechtpartij in Aarschot waar een ‘onbeleefde’ zwarte tiener door drie mensen werd belaagd en aangevallen op het perron. Het lijken faits divers, maar in beide gevallen was de ondertoon dat zwarte mensen die zich niet met het nodige respect gedragen maar moeten oprotten. Het begrip en de excuses die werden opgedist om zo’n gedrag te nuanceren geven aan dat nog heel wat schort aan de manier waarop mensen in dit land omgaan met de donkere bladzijden van de kolonisatie en de trans-Atlantische slavenhandel.

©Dieter Telemans

Vergeten, al dan niet selectief, lijkt de meest gevolgde weg. Europa is een continent vol geschiedenis en daar gaat het prat op. Revoluties, oorlogen en andere historische gebeurtenissen worden allemaal met de gepaste ceremonie herdacht. Daarom is het des te verwonderlijker (of net niet) dat de 500ste verjaardag van een van de meest ingrijpende beslissingen voor de vorming van drie continenten zo aan de aandacht is ontsnapt. In augustus 1518 tekende keizer Karel V als koning van Spanje een charter dat toeliet om voortaan slaven uit Afrika rechtstreeks naar het pas ontdekte Amerika te vervoeren.

Het begin van de befaamde driehoekshandel tussen Europa, Amerika en Afrika legde de basis voor de latere economische en financiële macht van ons continent. Door die lucratieve business werden in de daaropvolgende 350 jaar ruim 10,7 miljoen Afrikanen als koopwaar vervoerd in het ruim van zeilschepen. Minstens 1,8 miljoen van hen stierven in ellendige omstandigheden onderweg.

Andere groepen vergeten het verleden niet. In Nederland worden iconische zeehelden als Michiel De Ruyter en Cornelis Tromp ter discussie gesteld wegens hun vermoedelijke betrokkenheid bij de slavenhandel. Er gaan zelfs stemmen op om hen volledig uit het straatbeeld te verwijderen. Een beeldenstorm om het verleden beter te begrijpen.

Met een goed begrip van het verleden ben je niets als je het niet gebruikt in de tijd waarin je leeft. Slavernij en uitbuiting zijn geen relicten van het verleden. De praktijken mogen dan afgeschaft zijn, toch duiken in deze tijden allerlei vormen van moderne slavernij en kolonisatie op.

De G20-landen importeren jaarlijks zo'n 354 miljard dollar aan risicoproducten die gelinkt zijn aan slavernij.

De International Labour Organization (ILO) en de International Organization for Migration (IOM) becijferden dat meer dan 40 miljoen mensen wereldwijd in moderne slavernij leven en 89 miljoen mensen te maken hebben met een vorm van slavernij, of het nu voor een paar dagen of voor enkele jaren is. Moderne slavernij is een verborgen misdaad en elk land heeft ermee te maken, van de mijnen in Noord-Korea over huishoudhulpen in Saoedi-Arabië tot een carwash in Groot-Brittannië, stelt The Global Slavery Index in het jaarrapport van 2018. We varen wel bij slavernij. De G20-landen importeren jaarlijks zo’n 354 miljard dollar aan risicoproducten die aan slavernij gelinkt zijn.

Het gaat om een grootschalige industrialisatie, eentje die kan tippen aan de koloniale uitbuiting. Moderne slavernij heeft ook een impact op de wereld, iedere dag, overal. Het gaat om menselijk leed dat grotendeels onder de radar blijft.

Het Westen tracht in het reine te komen met zijn duistere verleden. Dat gebeurt nog te schoorvoetend en mag zeker niet beperkt blijven tot een Patrice Lumumbaplein of informatieve bordjes bij standbeelden van Leopold II. Maar het begin is er. We moeten landen, firma’s en producten die niet vrij zijn van slavernij durven aan te pakken. Dat gaat verder dan ‘blanken tegen zwarten’.

In eerste instantie treffen we daar inderdaad onszelf mee. Veel zaken kunnen wel eens duurder worden. Uitbuiting maakt goedkoop. Maar is een jeansbroek van 20 euro het waard om een mensenleven te exploiteren?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content