Monetaire avonturen

Hoofdeconoom Itinera Institute en executive professor Antwerp Management School

Volgens de internationale pers is er een consensus dat in het monetair beleid almaar gewaagdere experimenten nodig zijn. Consensus bij wie, moet je je dan afvragen. Bij centrale banken en belanghebbenden? De houders van overheidsobligaties zullen het experimentele beleid toejuichen, maar je zal lang moeten zoeken voor je in de reële economie spelers vindt die zeggen te profiteren van die experimenten. Misschien hebben de negen bestuurders van de Europese Centrale Bank die tegen het heropstarten van het onconventionele beleid stemden zich de vraag gesteld wie op die manier bevoordeeld wordt.

©BELGAPLUS

Met 17.000 miljard dollar aan schuldpapier met een negatieve rente zitten we in een omgeving die er nooit eerder is geweest. En dat wil wel iets zeggen, met een geschiedenis van positieve rente die teruggaat tot het Mesopotamië van 2400 voor Christus.

Laten we niet blind zijn voor de stijgende risico’s naarmate deze situatie langer duurt. De kans dat het geld dat je uitleent niet terugbetaald wordt, blijft nochtans even reëel. Toen we in 2009 een periode van zogenaamde financiële repressie aankondigden, zagen weinigen het zover komen. De gevolgen zijn niet te onderschatten. Beleggers nemen vandaag immense risico’s om een positief rendement te halen.

Op-en-neerbewegingen zijn in de economische geschiedenis even normaal als eb en vloed.

Samen met de bezorgdheid voor een nakende recessie komt altijd de suggestie aan beleidsmakers om zich nog meer in avonturen te storten. Vanwaar toch dat geloof dat de economische cyclus kan en moet worden weggetoverd? Alsof op-en-neerbewegingen in de economische geschiedenis niet even normaal zijn als eb en vloed.

Grotere gekken

Als de rente niet meer de reden is om obligaties te kopen, dan houdt dat in dat veel beleggers vooral mikken op meerwaarden dankzij grotere gekken die nog hogere obligatieprijzen willen neertellen. Het moet tot bezinning aanzetten dat die grotere gek volgens de markt de centrale bank zelf zal zijn.

Vandaag worden niet alleen de risico’s van beleggers genegeerd in de hoop op een positief rendement. Men is vooral blind voor het doden van het proces van creatieve destructie, dat nodig is voor de vernieuwing van het economische weefsel. De bewijzen stapelen zich op dat de langetermijntrend in productiviteit en vernieuwing al jaren verzwakt. En dat heeft veel grotere gevolgen dan een recessie.

De centrale bank kan maar tot 33 procent van de staatsschuld van een land opkopen, maar de discussie loopt volop om die limiet te verhogen. Laat dat even doordringen.

Om daar iets aan te doen moet de obsessie met de vraagzijde van de economie gecorrigeerd worden. Als je alleen maar een hamer hebt, lijkt alles op een spijker. De centrale bank kan maar tot 33 procent van de staatsschuld van een land opkopen, maar de discussie loopt volop om die limiet te verhogen. Laat dat even doordringen. Een verkeerde allocatie van kapitaal is in de huidige omgeving een veel grotere bedreiging dan een tijdelijke economische dip.

Sommigen verdedigden het lagerentebeleid omdat schuldafbouw te pijnlijk zou zijn als het te snel gebeurt. We zitten nu echter al met een decennium van lage rentes, en in plaats van normalisering gooit men nog grotere experimenten op de tekentafel. Vooral een tekort aan bescheidenheid en historisch besef ligt aan de basis. En die kan je niet zomaar bijdrukken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud