Niet om te lachen: de nieuwe ruimterace

Econoom en stichter Econopolis

Techondernemers houden zich bezig met raketten en ruimtevaart. Grote jongens met groot speelgoed? Ja, maar het maakt ook deel uit van een uitgekiend strategisch plan.

Het is misschien het beeld van het jaar 2018: de Falcon Heavy schiet een Tesla de ruimte in. Die vliegt vervolgens op de tonen van David Bowie’s ‘Space Oddity’ door het heelal, met een pop achter het stuur Dat zou normaal al volstaan om iedereen van zijn sokken te blazen. Maar terwijl de dashcam de aarde door de voorruit van de cabrio toont, lees je op de tablet ‘Don’t Panic!’ Het is het soort humor dat Elon Musk ‘young and foolish’ houdt, zoals zijn grote voorbeeld Steve Jobs zei.

Het gaat hier niet gewoon een dure hobby van de techondernemer. Het is misschien zelfs een van de lucratiefste activiteiten die hij vandaag heeft. SpaceX heeft een miljardencontract met de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA om diensten te leveren in de ruimte. Omdat de onderneming erin geslaagd is dat uiterst efficiënt te doen, wordt het ook erg winstgevend. Vroeger kostte het honderden miljoenen dollars om een satelliet de ruimte in te sturen. SpaceX zou die kosten hebben verlaagd tot 5 miljoen euro. Dat opent perspectieven.

Waarom willen visionaire techondernemers naar de ruimte? Willen ze echt naar Mars? En waarom? Vrezen ze voor het voortbestaan van het menselijk ras door dolgedraaide robots, een dolgedraaid klimaat of nog eenvoudiger een dolgedraaide ‘big button’? Mars lijkt me een ambitieus en motiverend doel, maar net als de maanlanding is het slechts een reden om andere doelstellingen te bereiken. Er zijn minstens vier andere motieven, en misschien komen die wel ergens samen.

1. Space mining

Het ontginnen van grondstoffen in de ruimte - op Mars, de maan en asteroïden - kan een motief zijn voor de ruimtelijke ambities van de techondernemers. De economische logica lijkt zoek. Maar dankzij de lagere raketkosten kunnen ze met bijkomende hulp van gesofisticeerdere drones, robots en uiteraard artificiële intelligentie gericht naar schaarse grondstoffen als paladium of goud zoeken in de ruimte. Misschien kunnen ze wel depots creëren om energie - denk aan methaan - te stockeren die voor Marsreizen nodig is. Op dit moment lijkt het me echter economisch niet vanzelfsprekend en bijzonder futuristisch.

2. Data storage

Waarom zouden we geen data stockeren in de ruimte? Omdat het te veel energie verbruikt? Nee, de opslag zelf valt mee. De verwerking is energie-intensief maar blijft op de blauwe planeet. Meerdere ondernemingen bekijken al de mogelijkheden. Troeven zijn: de snelheid, de veiligheid en de mogelijkgeid om complexe nationale regulering te omzeilen.

3. Overal wifi

Een groot ruimtelijk telecommunicatienetwerk is geen utopie als je de techneuten mag geloven. Misschien kan dat netwerk de datasnelheid van glasvezel niet aan, maar het heeft andere voordelen. Wereldwijde bereikbaarheid voor een fractie van de huidige prijs, bijvoorbeeld. Vanwege die telecomopportuniteit wordt SpaceX nu al op 50 miljard dollar gewaardeerd.

4. Geen belastingen

De ruimte is van niemand. En dat betekent: geen overheid, geen regulering, geen ruimtelijk structuurplan, geen buurtactiecomité. Zo zou de Vlaming toch denken. SpaceX-directeur Elon Musk en Amazon-topman Jeff Bezos denken ook: ‘No taxes.’ Zij zien complete vrijheid, met misschien ook minder pottenkijkers voor de privacy en de dataprotectie.

Stel je voor: de ruimte als ultiem belastingparadijs. Dat is een slecht vooruitzicht voor Bermuda, Panama en de Kaaimaneilanden. En voor de fiscus. Moet die straks achter de feiten aan hollen met een Falcon Heavy? Het doet wat denken aan de vrije radio op de Noordzee, maar dan met een andere dimensie.

Positioneert Luxemburg zich daarom zo sterk als ruimtevaartland? Luxemburg heeft bij monde van premier Xavier Bettel de ambitie geformuleerd om het Silicon Valley van de ruimte te worden. Het maakt 200 miljoen euro vrij voor onderzoek en ontwikkeling en risicokapitaal voor ruimtegerelateerde bedrijven. Zijn eerste ruimteconferentie trok 200 professionals uit alle landen aan. U kunt op 15 en 16 mei nog inschrijven voor de tweede, met als thema ‘From Space Application to Space Exploration’.

Onze kleine buur bekijkt de dingen met lef en zonder grenzen. Het zou ironisch zijn dat een van de kleinste landen ter wereld een van de grootste spelers wordt in de oneindige ruimte.

Maar al die mogelijkheden vallen wellicht ergens samen in het masterplan van Amazon, Apple, Google of Alibaba. Die denken groots en zonder beperkingen van de oude economie.

Stel u dus voor dat Google, Amazon en Apple binnen vijf jaar een eigen netwerk van satellieten hebben die wereldwijd data en telecommunicatiediensten leveren, voor een fractie van de huidige prijs. Het zou een mokerslag zijn voor de telecombedrijven, die vandaag een lastige tussenschakel zijn tussen de techgiganten en hun eindklanten.

Nu wordt nog gelachen met de techjongens en hun raketten, maar dat kan snel veranderen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud