Innovatie-ondernemer en partner nexxworks

Sommige bedrijven en sommige landen zijn mooie voorbeelden van 'oneindige spelen'. Ze blijven zich heruitvinden en spelen op de lange termijn. België hoort daar jammer genoeg niet bij.

Het is waarschijnlijk één van de voordelen van een coronazomer: je raakt eindelijk bijgelezen. Al jaren stapelen de boeken zich op tot gevaarlijke hoogtes op mijn nachtkastje, boekenkast en zelfs vensterbank. Covid-19 liet me toe een inhaalbeweging te maken.

©Robert Clayton

Een van de ontdekkingen uit mijn stapel was zonder twijfel ‘The Infinite Game’ van Simon Sinek. Ik was eerlijk gezegd nooit zo’n fan van deze mediageile rocksterauteur met enorme diva-allures, maar ik moet toegeven dat zijn laatste boek meer dan te pruimen is.

De kerngedachte komt niet van Sinek zelf, maar van de academicus James Carse: er zijn ‘finite’ en ‘infinite’ games. Een ‘eindig’ spel speel je om te winnen. Het heeft een begin en een einde. Bij ‘oneindige’ spelen zijn geen vaste regels en geen einde, de clou is te kunnen blijven spelen.

Het fundamentele probleem is dat we het doel, datgene waar we ons allemaal voor willen inzetten, verloren lijken te hebben.

In het bedrijfsleven zijn er schitterende voorbeelden van oneindige spelen en van ondernemingen die dat belichamen. Bedrijven als Disney, die zich blijven heruitvinden en op de lange termijn spelen. Ze worden gebouwd door leiders die hun organisatie opzetten om te kunnen blijven spelen, lang na hun eigen regeerperiode.

In het boek wordt Walmart aangehaald, en ik kan dat volmondig beamen. Walmart is een familiebedrijf opgezet door Sam Walton, en hoewel het beursgenoteerd is, is de Walton-familie nog altijd de referentieaandeelhouder.

De volgende generatie

Dit type bedrijven wil geen ‘einde’. Ze willen blijven spelen en zich heruitvinden voor de volgende generatie. Dichter bij huis kan je waarschijnlijk stellen dat een bedrijf als Colruyt een voorbeeld is van een bedrijf dat een 'infinite game' speelt.

In het bedrijfsleven zijn er schitterende voorbeelden van oneindige spelen en van ondernemingen die dat belichamen.

De problemen beginnen als we met een ‘eindige mindset’ zo’n oneindig game proberen te spelen. Dan krijgen we een neerwaartse spiraal van vertrouwen, samenwerking, en innovatie en kan het helemaal fout aflopen. Kijk maar naar General Electric, dat implodeerde na het tijdperk van Jack Welch. GE was niet gebouwd om een oneindig spel te spelen, omdat Welch niet geloofde in de lange termijn. Een van zijn straffe uitspraken was: ‘Er is geen lange termijn, alleen een combinatie van korte termijnen.’

Deze zomer hebben we net hetzelfde gezien met de implosie van de modegroep FNG. Ongetwijfeld wilden Brantano-oprichter André Brantegem en zijn zoon Joris iets bouwen voor de lange termijn. Maar na het boompje wisselen met private-equityspelers en de verkoop aan FNG was er nog weinig van dat ‘infinite game’ over. Er restte alleen ultrakortetermijndenken en alles uitmelken voor eigen profijt. Met een desastreus verlies tot gevolg.

Je moet je als bedrijfsleider afvragen: ‘Welk spel wil ik spelen: eindig of oneindig?’ En dan moet je je bedrijf daar naar inrichten. Maar ook als werknemer moet je willen meegaan in het verhaal, en achterhalen of je je effectief wil inzetten voor dat spel.

Mijn voornaamste reflectie bij Sineks boek was dat het principe ook toepasbaar is op een land. En als ik 'The Infinite Game' toepas op België, word ik niet bijster enthousiast.

Just cause

In het boek staan vijf methodes om te helpen bouwen aan een oneindig verhaal. Het eerste en misschien belangrijkste is wat Sinek de 'just cause' noemt. Het is het 'waarom?'. Waarom zou ik mij als werknemer inzetten en het beste van mezelf geven, als ik er niet in geloof?

De capriolen rond onze regeringsvorming geven me niet de indruk dat wij leiders hebben die ons land voorbereiden om te blijven spelen, lang na hun regeerperiode.

Het leven is een oneindig spel. Op het einde geen winnaars of verliezers, de bedoeling is het spel zo lang mogelijk te spelen. Als je dat op wereldschaal bekijkt, zie je landen als de VS die geloven in 'winnen', maar daardoor moet er ook iemand verliezen. Een natie als China speelt het anders, meer als een oneindig spel.

Het fundamentele probleem in ons land is dat we onze ‘just cause’ verloren lijken te hebben. We zijn ons doel, waar we ons allemaal samen voor willen inzetten, kwijt. Vergelijkbare complexe landen zoals Zwitserland hebben dat wel. Zij willen met zijn allen hun eigenheid en samenhorigheid verdedigen, offers brengen en kijken naar de lange termijn. Zij willen blijven spelen.

De capriolen rond onze regeringsvorming geven me niet de indruk dat wij leiders hebben die ons land voorbereiden om te blijven spelen, lang na hun regeerperiode. Integendeel, als de inwoners van dit land hun ‘just cause’ niet terugvinden, belanden we in de neerwaartse spiraal van verlies van vertrouwen, innovatie en samenhorigheid. En dan wordt België helaas de grote loser in dit oneindige spel.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud