Open Duitse grenzen kunnen eurozone redden

Hoofdeconoom ING Duitsland

Nieuw leven voor nationalistische tendensen, Pegida’s en AfD, en verlies voor de CDU in de opiniepeilingen. In Duitsland slaat de barmhartige stemming om.

Door Carsten Brzeski, hoofdeconoom ING Duitsland

Steeds meer Duitsers geloven niet meer in het ‘wir schaffen das’ van Angela Merkel. De komende tijd zal de geschiedenis ingaan als de vuurproef voor de Duitse flexibiliteit om de vluchtelingeninstroom wèl ‘zu schaffen’.

De rest van de eurozone mag hopen dat Duitsland die beproeving te boven komt. Want een succesvolle integratie van de vluchtelingen in Duitsland zou een zegen zijn voor de hele eurozone.

Wanneer later deze week de bbp-cijfers van alle eurolanden gepubliceerd worden, barst de discussie weer los over de onevenwichtigheden in de monetaire unie en de verschillende economische modellen. De groei in Duitsland is nog altijd heel afhankelijk van de export. De consumptie is de afgelopen jaren weliswaar gestegen, maar de investeringen lopen achter.

Veel internationale economen vragen daarom al lang loonsverhogingen en overheidsinvesteringen. Het idee achter de loonsverhogingen is dat ze het voor de andere eurolanden makkelijker maken concurrentiekracht terug te winnen op de Duitsers en dat door hogere lonen in Duitsland de import uit eurolanden stijgt.

De vluchtelingen kunnen de langverwachte schakel zijn om de onevenwichten in de monetaire unie eindelijk op te lossen.

De logica van deze theorie is omstreden. Het blijft meer dan twijfelachtig of een bewust verliezen van Duitse concurrentiekracht daadwerkelijk positief is voor de andere eurolanden en niet leidt tot een groep van even zwakke eurolanden. Daarom zal die aanpassing via de lonen er ook nooit komen. Niet alleen vanwege de Duitse genetische angst voor inflatie, maar ook omdat geen Duits bedrijf loonsverhogingen toestaat, enkel en alleen om de eurozone te redden.

De vluchtelingen kunnen nu het verschil maken. Ervaringen uit de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk maar ook in West-Europese landen met de komst van vele Polen en Roemenen, suggereren dat de lonen in Duitsland onder neerwaartse druk zullen komen. Vooral in het lagelonensegment.

Het land dat net het minimumloon heeft geïntroduceerd en dat pas sinds enkele jaren luttele loonsverhogingen kende, gaat alweer een periode van loonmatiging tegemoet. Omdat echter tegelijkertijd de consumptie stijgt door de bevolkingsgroei en de overheidsinvesteringen toenemen door het opbouwen van eerst opvang en later nieuwe huisvestingen, krijgt de eurozone de sinds lang gewenste stimulering van de binnenlandse vraag in Duitsland. Bovendien zal de neerwaartse druk op de lonen in Duitsland nog een reden zijn voor de Europese Centrale Bank om de rente voor lange tijd laag te houden. Een herbalancering zonder inflatie in Duitsland.

Los van de politieke en maatschappelijke uitdagingen en problemen kunnen de vluchtelingen voor de eurocrisis de langverwachte schakel zijn om de onevenwichten in de monetaire unie eindelijk op te lossen. De andere eurolanden moeten in elk geval hopen dat Angela Merkel het toch nog gaat maken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud