Overheidsfinanciën zijn belangrijker dan slecht toneel

Hoofdeconoom van Voka

We hebben vorige week veel politiek toneel gezien rond de begroting, maar het bleef oorverdovend stil over wat er voor onze overheidsfinanciën echt toe doet.

Vorige week was er eindelijk wat aandacht voor onze overheidsfinanciën. Helaas ging het vooral over politieke spelletjes en gepruts in de marge. Of de 0,3 procent van het bbp van de btw-verlaging wel of niet in de begrotingscijfers moest, is totaal irrelevant voor de houdbaarheid van de financiën. De uiteindelijk gerealiseerde cijfers wijken vaak meer dan 0,3 procentpunt af van de begroting die in het voorgaande jaar opgemaakt werd. Nog belangrijker is dat het gedoe over die 0,3 procent in schril contrast staat met de stilte over de enorme budgettaire uitdaging die ons te wachten staat.

Of de 0,3 procent van het bbp van de btw-verlaging wel of niet in de begrotingscijfers moest, is totaal irrelevant voor de houdbaarheid van onze overheidsfinanciën.

Om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te evalueren berekent de Europese Commissie de budgettaire inspanning die nodig is om de overheidsschuld op de langere termijn te stabiliseren (los van het niveau waarop die schuld gestabiliseerd wordt). Voor België is daarvoor een inspanning van 7,8 procent van het bbp nodig, 40 miljard in euro’s van vandaag. Dat is de grootste houdbaarheidskloof van West-Europa.

Daar blijft het niet bij. De overheid moet structureel meer investeren, onder meer in de energietransitie en de duurzame transitie, en heeft beloofd de uitgaven voor defensie op te krikken tot 2 procent van het bbp. Als je daarmee rekening houdt, komt er makkelijk nog ruim 10 miljard euro bij. Ook daarover bleef het vorige week oorverdovend stil.

Ruimte

Gezien de opeenvolging van crisissen was het sowieso moeilijk voor deze regering om de overheidsfinanciën structureel te verbeteren, zelfs als ze dat echt had willen proberen. Er was wel heel wat ruimte om de toekomstige houdbaarheid van de overheidsfinanciën te versterken via structurele hervormingen, vooral van de arbeidsmarkt en de pensioenen. Die ruimte liet de regering liggen, met een arbeidsdeal en een pensioenhervorming die niets uitmaken voor de houdbaarheid van onze overheidsfinanciën op de langere termijn. Voor de maatregelen in de pensioenen zelfs integendeel. Ook over die gemiste kans - om het zacht uit te drukken - bleef het vorige week stil.

Er was vorige week vooral veel te doen over de geloofwaardigheid van het begrotingsbeleid. Maar het negeren of minimaliseren van de enorme budgettaire uitdaging die voor ons ligt en het groots uitpakken met schijnhervormingen die niets bijdragen aan het opvangen van die uitdaging had die geloofwaardigheid al veel eerder (en veel meer) ondergraven.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud