Rector Vrije Universiteit Brussel

Deze column is niet geschreven met een kroontjespen, ik geef het toe, maar verder is hij 100 procent mensenwerk. Vandaag is dat niet altijd evident. De schrijvende mens heeft er een te duchten  concurrent bijgekregen: de machine. Concurrent of welkome hulp, het hangt ervan af hoe je het bekijkt. Vraag maar aan de vertalende mens. Of aan bedrijven, organisaties en overheden die steeds vaker chatbots inzetten om hun klanten of burgers die met vragen zitten, van antwoord te dienen. Chatbots zijn al bij al nog maar een bescheiden voorbode van wat artificiële intelligentie voor ons in petto heeft.  

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is alvast fan. Dat heb ik kunnen vaststellen toen ze vorige week hoogstpersoonlijk een bezoek bracht aan ons AI Experience Center. Von der Leyen gelooft in technologie en in de kracht die technologie heeft om onze levens te veranderen.  

En de next big thing is AI. De Italiaanse schrijver Alessandro Baricco - bekend van onder andere De Barbaren -  stelt in zijn recente essay The Game: ‘Wat er ook zal voortkomen uit de kunstmatige intelligentie, de mensen zijn jaren geleden al begonnen daaraan te bouwen, toen ze het pact met de apparaten accepteerden.’

Is ons pact met de apparaten een pact met de duivel? Niet als het van Ursula von der Leyen afhangt.

Volgens Baricco heeft de mens de machine gekozen en niet omgekeerd. Door tools boven theorieën te verkiezen, ingenieurs het roer in handen te geven en een ‘augmented humanity’ met open armen te ontvangen, hebben we niet alleen de basis gelegd voor de digitale (neven)wereld die vandaag onze habitat is - met onze smartphone als een natuurlijk verlengstuk van onszelf - maar ook voor de duizelingwekkende ontwikkelingen die ons nog te wachten staan.

Is ons pact met de apparaten een pact met de duivel? Niet als het van Ursula von der Leyen afhangt. Haar werkbezoek viel samen met de bekendmaking van de plannen van de Europese Commissie inzake data en AI. Europa beseft dat veel mensen het zaakje niet meer vertrouwen. Er zijn te veel schandalen geweest, te veel manipulatie en te weinig transparantie.

Persoonsgegevens

‘Ik begrijp het wantrouwen van sommigen tegen technologie, en vooral technologiebedrijven, doordat grote online spelers misbruik maakten van klantgegevens. Of doordat desinformatie verantwoorde journalistiek buitenspel zet’, zegt von der Leyen. Daarom wil de Commissievoorzitter dat de bescherming van persoonsgegevens voorop blijft staan. Volgens von der Leyen hebben we al de strengste regels ter wereld en moeten we de Europeanen zelfs nog meer controle geven.

Alleen mag dat er niet toe leiden dat Europa de boot mist. De EU zet daarom in op doorgedreven, maar geen doorgeslagen, digitalisering. Dit is niet alleen goed voor onze economie, maar biedt tegelijk ook oplossingen voor tal van grote problemen. Niet-persoonsgebonden data moeten daarom breed toegankelijk zijn.  

Europa mag de boot niet missen. De EU zet daarom in op doorgedreven, maar geen doorgeslagen, digitalisering.

Het streven van Europa sluit perfect aan bij de plannen die we met onze zusteruniversiteit ULB hebben om in de hoofdstad samen met het middenveld en andere partners een instituut op te richten dat onderzoekt hoe we kunstmatige intelligentie kunnen inzetten voor het algemeen belang: AI for the common good. Het instituut zal met bedrijven en met beleidsmakers werken aan een positieve maatschappelijke impact van kunstmatige intelligentie in domeinen als gezondheid, mobiliteit, klimaat en media.

Als we willen dat AI niet ontspoort, dan is het belangrijk dat universiteiten in heel Europa mee het voortouw nemen. Op campussen lopen briljante ingenieurs en computerwetenschappers rond die AI naar een hoger niveau kunnen tillen, maar op dezelfde campussen tref je vooral ook juristen, historici, sociologen en filosofen aan die even onontbeerlijk zijn voor een verantwoorde ontwikkeling van AI. Zodat bij de versmelting van mensen en apparaten de mens aan het roer blijft zitten. En columns over AI kan blijven schrijven, in plaats van omgekeerd.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud