Praat wat meer met mensen, en niet via de smartphone

Elke Jeurissen

Vindt u ook dat een en ander dringend op de schop moet? Dan zit u op dezelfde golflengte als onze opiniemakers. Wat keilen jullie met plezier de prullenmand in, vroegen we hun.

Een op de twee Belgen voelt zich eenzaam. Dat hoor ik mijn wederhelft zeggen terwijl hij op vakantie in Frankrijk de krant leest op zijn smartphone. Say what? De helft van de mensen voelt zich niet verbonden met andere mensen. Dat is hallucinant hoog. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat ons aller smartphoneverslaving onze relaties met andere mensen geen deugd doet. Weg met altijd geconnecteerd zijn, ik pleit voor de terugkeer van exclusieve aandacht.

Elke Jeurissen ©Dries Luyten

Herinnert u zich de tijd dat u nog roamingkosten in Europa moest betalen zodra u de landsgrens overstak? Dat is nog maar twee jaar geleden. Wifi was ook toen al een absolute voorwaarde bij de keuze van om het even welke vakantieplek in ons gezin met vijf kinderen tussen 13 en 25 jaar. Maar ik mis die niet-geconnecteerde tijd van ‘onderweg’ zijn, je hoofd laten afdwalen, je ogen en oren de kost geven, een praatje slaan met vreemde mensen, een spelletje verzinnen omdat je je verveelt.

Akkoord, het was handig om via de Waze-app de weg te vinden naar ons hotel. En om via de Mindbody-app de perfecte yogastudio in hartje Marseille te vinden voor mijn eerste les cloud yoga (in een hangmat). Maar een van de topmomenten tijdens deze zomervakantie was toch de lange wandeling in de Calanques, een prachtig natuurgebied met dramatische kliffen die in de Middellandse Zee storten. Er was geen bereik.

Uit onderzoek van Jason Proulx en Elizabeth Dunn van de Universiteit van Columbia (VS) blijkt dat mensen blind zijn voor het feit dat smartphonegebruik leidt tot minder kansen op sociale connectie. Ik had ook gewoon de weg kunnen vragen aan een voorbijganger om dat restaurant te vinden. We zijn toch sociaal bezig via WhatsApp, Snapchat, Messenger of Instagram, zegt u? Mmm, niet echt, als die allemaal tegelijk op-en staan en je dan ook nog eens een conversatie voert in real life. Het is een beetje zoals op blind date gaan met vijf potentiële partners tegelijk.

Wat meer onverdeelde aandacht voor de ander zonder technologie zou ons deugd doen. Ook ’s ochtends aan het ontbijt, in de wachtzaal bij de dokter, aan de bushalte. Dat bevestigt onderzoek aan de Universiteit van Virginia (VS) ondertussen ook. Als je face to face met anderen praat zonder simultaan gebruik van je smartphone, voel je je gelukkiger en meer verbonden met die persoon.

Ons welzijn blijkt er het meest bij gebaat als we drie keer per dag alle notificaties van onze apps bekijken.

‘Gezond verstand’, zou mijn grootmoeder zeggen, en toch doen we het allemaal. Mea culpa, ik grijp ook vaak naar de smartphone op een moment van verveling. Opvallend is dat het onderzoek gevoerd werd bij digital natives, zij die altijd al schermen en smartphones in de buurt hadden. Mis je dan geen belangrijke berichten? Ons welzijn blijkt er het meest bij gebaat als we slechts drie keer per dag alle notificaties van onze apps bekijken. Niet meer, niet minder, zegt de Amerikaanse psycholoog en gedragseconoom Dan Ariely. En als het echt dringend is, zullen mensen je wel bellen, denk ik altijd.

Apple heeft in de nieuwe iPhone een knop voorzien om notificaties af te zetten terwijl je rijdt en slaapt. Voor mij mag er een knop ‘switch off’ worden toegevoegd voor de momenten dat je met andere mensen praat, of dat nu je vriend, je kind, je collega of je klant is. Weg met het trieste aanzicht van koppels op restaurant die de hele avond elk op hun smartphone bezig zijn.

Misschien moeten we het gewoon concreet maken. Hoeveel tijd wil jij elke dag doorbrengen zonder smartphone om gewoon te praten met andere mensen? Het onderwerp maakt niet uit.

Ik denk spontaan aan de jongen uit Afghanistan die mijn man wat hulp biedt. Toen hij de eerste keer op bezoek kwam in ons gezin, was dat erg vreemd. We delen geen taal, geen religie, geen cultuur, geen keuken. Dan maar proberen om te connecteren via een spel. Dammen bleek geen geheimen te hebben voor hem, hij speelde het al jaren met zijn vrienden in het zand. Later, nadat hij opvallend snel Nederlands had geleerd, sprak hij me aan over de moskee. ‘Is het niet raar, Elke, dat mannen en vrouwen daar apart zitten?’ We hadden een fijn gesprek, zonder smartphone. De volgende dag nodigde hij me uit connectie te maken via zijn Instagram.

Misschien is praten zelfs niet altijd nodig. Ik herinner me die dag in oktober dat we met 40 Belgische vrouwen in de Hoge Atlas een lange wandeling deden. In de bergen deelden we brood en thee met 30 Marokkaanse berbervrouwen en hun kinderen. We hadden geen taal om te converseren, maar de emotionele connectie voelde elk van ons in het hoofd en in het hart. En mijlenver geen wifi of 4G te bespeuren.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content