Resistente drugsbendes

Koen Schoors

Jarenlang hebben we gedacht dat we infecties het best konden bestrijden met steeds sterkere en zwaardere antibiotica. Ondertussen weten we gelukkig beter. Overmatig antibioticagebruik doodt alle nuttige en relatief onschadelijke bacteriestammen en leidt tot resistente superbacteriën, die op de duur niet meer te bestrijden zijn en hele ziekenhuisgangen koloniseren. De oplossing bestaat erin net minder antibiotica te gebruiken, zodat minder schadelijke of zelfs nuttige bacteriën opnieuw een kans krijgen in de strijd met hun resistente tegenhangers en opnieuw onze lichamen kunnen bezetten.

©rv

Met de oorlog tegen drugs is het net zo. Het ene land na het andere ondervindt dat een harde oorlog tegen drugs meestal het omgekeerde bereikt van wat beoogd wordt. Vrijwel altijd komt het erop neer dat de gebruikers en de dealers harder aangepakt worden. Het resultaat is dat zowel de winstgevendheid als het risico van drugshandel spectaculair stijgen. Daardoor krijg je een verdere criminalisering, professionalisering en internationalisering van het drugsaanbod. Er ontstaan resistente drugsorganisaties die bijna niet meer door politionele acties uit te roeien zijn en vergroeid raken met de reguliere economie en politiek. Het gezonde maatschappelijke weefsel wordt aangetast.

Elasticiteit

Het idee van een oorlog tegen drugs is dat je de drugsproducenten en -handelaars op zware kosten jaagt, waardoor de prijzen sterk stijgen, de vraag in elkaar stort en uiteindelijk de hele drugseconomie ten onder gaat. Leuk idee, maar het werkt niet omdat men een van de basiswetten van de economie over het hoofd ziet: een belasting op een markt wordt het meest gedragen door die kant van de markt die het minst prijselastisch is. Of in mensentaal: drugsgebruikers zijn zo verslingerd aan hun drug dat ze minder sterk reageren op een prijsstijging dan de aanbieders van drugs, waardoor vooral de drugsgebruikers lijden onder een oorlog tegen drugs.

Een oorlog tegen drugs kan het gezonde weefsel van een stad aantasten in plaats van het te genezen.

De gebruikers zullen hun aankopen niet sterk verminderen als de prijzen stijgen, omdat ze nu eenmaal verslaafd zijn. De veel hogere prijs en het niet zo sterk gedaalde volume leiden tot een hogere omzet uit de verkoop van drugs, die vooral de sterk gecriminaliseerde en geprofessionaliseerde bendes ten goede komt. Aangezien het inkomen van de drugsgebruikers niet is gestegen, moeten ze besparen op andere uitgaven of hun inkomen verhogen om hun druggebruik te kunnen betalen. Al te vaak gaat die besparing ten koste van een gezonde levensstijl en komt de inkomensverhoging uit kleine criminaliteit, zoals diefstallen en kleine inbraken in wagens en huizen. Zo kan een oorlog tegen drugs het gezonde weefsel van een stad aantasten in plaats van het te genezen.

Emoties

Hoewel onze emoties schreeuwen dat een oorlog tegen drugs een goed idee is en dat drugs met alle middelen moeten worden bestreden, leert de ratio dat een keiharde aanpak van de kleine handelaren en gebruikers meestal leidt tot het omgekeerde resultaat: een hogere omzet uit de straatverkoop, een versterking van de drugsbendes, nauwelijks minder druggebruik, meer kleine criminaliteit, gezondheidsproblemen bij de gebruikers en een aantasting van het politiek en economisch weefsel. De enige langetermijnoplossing bestaat erin de opbrengsten van de drugsbendes te ondergraven door tezelfdertijd de voorkeuren van jongeren te veranderen en de activa van de drugsbendes aan te slaan. Het is lastiger, het loont politiek minder snel, maar het werkt. Begin bij de basis en het probleem verdwijnt.

Drugsbendes zijn rationeel. Ze doen het niet omdat ze verslaafd zijn aan cocaïne. Ze doen het omdat ze verslaafd zijn aan geld, macht en aanzien. Beroof hen van hun opbrengsten en dan houdt het voor hen op

Dat vraagt meer middelen voor financiële, fiscale en juridische expertise, om een context te creëren waarin we de drugsbaronnen in hun financiële hart kunnen raken: hun bankrekeningen in fiscale paradijzen, hun villa’s, hun jachten, hun auto’s en hun participaties in bedrijven in de reguliere economie. Die moeten we zien te vinden en aan te slaan. Want drugsbendes zijn rationeel. Ze doen het niet omdat ze verslaafd zijn aan cocaïne. Ze doen het omdat ze verslaafd zijn aan geld, macht en aanzien. Beroof hen van hun opbrengsten en dan houdt het voor hen op.

Maar het vraagt ook meer middelen voor preventie en educatie zodat de jeugd minder bereid is te betalen voor drugs. Bij voorkeur gebeurt dat door jonge mensen op school nog meer dan nu te confronteren met de negatieve kanten van drugs. Het gaat om het leren opkomen voor jezelf en nee te zeggen bij sociale druk. Het gaat om zinvolle vrijetijdsbesteding voor jongeren. Het gaat om het doorbreken van de sociale norm dat drugs aanvaardbaar en cool zijn, bijvoorbeeld door getuigenissen van leeftijdsgenoten die aan de vicieuze cirkel van verslaving ontsnapt zijn. Het gaat om straathoekwerkers die risicogroepen kunnen behoeden voor die vicieuze cirkel. Doen!

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content