De pionnen van het postcoronatijdperk worden nu uitgezet. Voor Europa is het zaak om niet het slagveld tussen de VS en China te worden.

De VS en China stevenen af op een koude oorlog. Het komt beide partijen goed uit. De Amerikaanse president Donald Trump heeft een perfecte zondebok. China ligt aan de origine van het nieuwe coronavirus en dat laat toe om complottheorieën te verspreiden. Het is een extra argument in de handelsoorlog en het 'Amerika Eerst'-verhaal.

De pijnlijke afhankelijkheid van de VS van Chinese goederen is al te duidelijk gebleken. En voor Trump is het ook zaak om militaire deals met de Chinezen te sluiten. Daarvoor zegt hij een hele reeks andere verdragen op, waarvan vooral Europa het slachtoffer is.

In China is het niet beter. De aanpak van de coronacrisis leidt tot gemor. Het bewaren van de sociale vrede staat bovenaan de politieke agenda. Dat is moeilijk als de Chinese economie maar moeizaam herneemt. Die lastige herstart moet ook andere landen te denken geven. Wie hoopte op snel herstel, mag het vergeten. Daarnaast pompt ook China zijn geopolitieke ambities op. Een harde hand in Hongkong en een worsteling met Taiwan zijn nog maar een begin. 

Tussen het gekletter van die twee grootmachten staat Europa wel in erg slechte positie. De wellicht rijkste markt ter wereld heeft geopolitiek nauwelijks enige invloed. En de rijkdom van Europa is in grote mate gebouwd om vrijhandel en loyale concurrentie. Begrippen die al voor het coronatijdperk onder druk stonden en nu gewoon lijken te sneuvelen.

Er zijn geen Europese plannen voor het postcoronatijdperk. Hier zitten we nog te dubben hoe we de economische klap opvangen en daar is zeker geen eensgezindheid over. Het herstelfonds voorgesteld door de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse kanselier Angela Merkel kan niet rekenen op eensgezindheid. Dat laat de weg open voor de VS en China om in Europa hun invloed te vergroten.

Tegenover die uitgekiende strategieën van de VS en China staat Europa nergens.

In de VS zal het monopolie van de high-techbedrijven alleen maar versterkt worden. Zij worden het platform waarop de digitale opvolging van het coronavirus zal gebeuren. Op die manier weten die bedrijven evenveel, zo niet meer, over de Europese burgers dan hun overheden.

Daarnaast dreigt het gevecht om een vaccin tegen het coronavirus echt smerig te worden. Incidenten met een Duitse biotechbedrijf en met de Franse farmareus Sanofi geven aan dat de VS veel harde dollars over hebben voor de voorrang op een vaccin.

China laat zich evenmin onbetuigd. In tegenstelling tot de rest van Europa was China wel solidair in het leveren van medisch materiaal aan de Italianen. Tijdens de eurocrisis investeerden de Chinezen al maar al te graag in de Griekse infrastructuur, nu maken ze Italië panklaar om meer invloed te krijgen.

Tegenover die uitgekiende strategieën staat Europa nergens. We hebben geen herstelplan, geen solidariteit en zelfs geen Europese identiteit. Frankrijk en Duitsland hebben al wetten aangenomen om niet-Europese overnames te blokkeren in strategische sectoren. Dat zijn maatregelen tegen China, die ook tegen de VS gebruikt kunnen worden.

Maar niet ieder land heeft die luxe. En door de strenge Europese begrotingsregels zullen andere landen niet dat soort principiële maatregelen nemen. Op die manier worden we het slagveld van het postcornatijdperk en is lijdzaamheid ons lot.

Lees verder

Gesponsorde inhoud