Tekort aan mensen bedreigt onze economie

Hoofdeconoom Voka en auteur van 'Terug naar de feiten'

We moeten absoluut vermijden dat de krapte op de arbeidsmarkt de komende jaren ons groeipotentieel uitholt.

De coronacrisis was een zware klap voor onze economie en arbeidsmarkt, maar veel sneller dan velen hadden verwacht botsen we alweer tegen de grenzen van die laatste aan. In de eerste helft van 2020 gingen zo’n 50.000 jobs verloren. Maar sindsdien (tot en met maart 2021) kwamen er alweer 45.000 jobs bij.

Van de nieuw afgestudeerden in het hoger onderwijs heeft amper 17,5% een diploma in wetenschappen-wiskunde, ICT of ingenieur op zak, het laagste niveau in Europa.

Bovendien zijn de vooruitzichten vrij goed, in tegenstelling tot allerlei doemverhalen over ontslaggolven die er nog zitten aan te komen. Zo klommen de werkgelegenheidsvooruitzichten in de industrie en de diensten aan bedrijven de voorbije maanden weer naar de niveaus van eerdere conjunctuurpieken. Volgens de enquêtes die Voka samen met onder meer de Nationale Bank organiseert bij de bedrijven, zouden in 2021 nog wel 24.000 jobs verdwijnen in de horeca, de kleinhandel en de evenementen, maar zouden er tegelijkertijd 35.000 jobs bijkomen in de industrie, de bouw en de ondersteunende diensten.

Bij die nieuwe aanwervingen botsen ondernemingen nu al weer op de krapte op de arbeidsmarkt. Twee op de drie van de bedrijven die willen aanwerven geven aan het moeilijker te hebben dan gewoonlijk om geschikt personeel te vinden. Voor de helft van die bedrijven gaat het om specifieke profielen, voor de andere helft zelfs om alle personeelscategorieën.

Demografie

De krapte op de arbeidsmarkt was voor deze crisis al een van de belangrijkste hindernissen voor onze bedrijven om te groeien, en corona heeft daar geen verandering in gebracht. Anders dan de grondstoffentekorten die nu in veel sectoren de kop opsteken, is die krapte een structureel probleem dat ons groeipotentieel ernstig bedreigt. Zonder ingrijpen zal dat probleem alleen maar verergeren door de demografische dynamiek. Terwijl de bevolking op actieve leeftijd de voorbije 20 jaar gemiddeld met zo’n 30.000 mensen per jaar toenam, zal ze in de volgende 20 jaar met 3.000 per jaar afnemen.

Daarnaast dreigen er ook kwalitatief enorme knelpunten te ontstaan die onze groeimogelijkheden onderuithalen. Van de nieuw afgestudeerden in het hoger onderwijs heeft amper 17,5 procent een diploma in wetenschappen-wiskunde, ICT of ingenieur op zak, het laagste niveau in Europa. Dat wordt een probleem voor de grote transformaties op het vlak van digitalisering, klimaat en energie die ons te wachten staan.

De federale regering plant in september een grote werkgelegenheidsconferentie. Die kan maar best volledig in het teken staan van hoe we kunnen vermijden dat de krapte op de arbeidsmarkt de komende jaren ons groeipotentieel uitholt. Dat impliceert onder andere een doorgedreven activeringsbeleid en een hertekening van ons onderwijs.      

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom bij Voka en auteur van het boek 'Terug naar de feiten'

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud