Tijd voor collectieve actie

De opwarming. We weten het, we praten er graag over, we beseffen dat we het moeten oplossen, we weten hoe we het kunnen oplossen, we ondertekenen beloftes, we houden ze niet. Dat moet nu ophouden.

Door Koen Schoors, professor economie aan de Universiteit Gent.

Al decennia lang zijn we er ons van bewust dat de aarde opwarmt. Dat feit wordt niet langer ernstig betwist. Die globale opwarming is minstens ten dele te wijten aan menselijke activiteiten die te veel broeikasgassen, vooral koolstofdioxide en methaan, in de atmosfeer brengen, waardoor er te veel zonnewarmte blijft hangen. Dat ligt aan de elektriciteitsproductie met bruinkool, steenkool, olie en gas, aan onze koolstofver- slindende vormen van transport en mobiliteit - op zee, op het land en in de lucht , aan de gebrekkige manier waarop we onze gebouwen isoleren, verwarmen en afkoelen, aan onze overmatige vleesconsumptie, aan de manier waarop we onze industriële activiteiten organiseren, aan onze lamentabele ruimtelijke planning, aan ons.

Koen Schoors ©RV DOC

Door de globale opwarming ontstaan globale problemen. IJskappen en gletsjers smelten, woestijnen groeien in omvang en aantal, de zeespiegel rijst steeds sneller, stormen, orkanen, taifoens en overstromingen teisteren in toenemende mate het land, het drinkwater wordt schaarser, een stroom klimaatvluchtelingen is al op gang gekomen en dat is nog maar het prille begin van het opwarmingsproces waarvan we met redelijke zekerheid weten dat het nog wel een paar decennia onverminderd zal doorgaan.

We weten het, we praten er graag over, we beseffen dat we het moeten oplossen, we weten hoe we het kunnen oplossen, we ondertekenen beloftes, we houden ze niet. Dat moet nu ophouden.

De gevestigde olie- en gasbelangen doen hun uiterste best om de media plat te bombarderen met doemberichten die het beeld versterken dat een groene economie een arme economie is.
Koen Schoors

Tot nog toe doen we dramatisch weinig, bij gebrek aan verbeelding en uit angst voor verandering. We zien een duurzame en hernieuwbare economie als iets wat vooral geld en welvaart zal kosten. Dus hebben we de neiging onze kop in het zand te steken en het probleem te negeren. De gevestigde olie- en gasbelangen doen dan ook hun uiterste best om de media plat te bombarderen met doemberichten die het beeld versterken dat een groene economie een arme economie is.

Het is hoog tijd dat we die leugen doorprikken. De economische en maatschappelijke ommezwaai naar een duurzaam en hernieuwbaar energiebeleid is precies wat we nodig hebben om onze strompelende economie en tewerkstelling nieuw leven in te blazen. Hernieuwbare energie, energie-neutrale woningen, groene mobiliteit en transport zijn op termijn simpelweg goedkoper dan ons huidige systeem op basis van het omhoog brengen, transporteren, raffineren en uiteindelijk verbranden van bruinkool, steenkool, olie en gas. De klimaatvoordelen, de zuivere lucht, de betere gezondheid en het vredesdividend in het Midden-Oosten krijgen we er gratis bij. Een hernieuwbare samenleving is een lokalere, actievere en gezondere samenleving met meer welvaart en minder conflict.

Het is dan ook absurd om de energietransitie als een bedreiging te zien. Het is een kans die we ook zouden moeten grijpen als er helemaal geen probleem van klimaatverandering zou zijn, omdat we er in elk geval beter van worden. De enige reden waarom we niet al lang volop bezig zijn met deze broodnodige energietransitie is onze nare gewoonte door te gaan met datgene waarmee we bezig zijn, achter onze ogen en voor onze mond. Dat moet nu ophouden.

We moeten deze kans grijpen en we moeten het nu doen. Hoewel we veel zelf kunnen doen en hoewel tal van lokale en persoonlijke initiatieven het verschil proberen te maken, hebben we ook de overheid nodig. De overheid speelt een essentiële rol om stabiele kaders te scheppen, om de juiste stimulansen te geven, om het bord voor onze kop weg te halen, om de nodige investeringen te doen, om de broodnodige kritische massa te creëren zodat er een zelfversterkend proces op gang komt en iedereen uiteindelijk overschakelt naar het nieuwe systeem.

Helaas blijft de overheid vooral lippendienst bewijzen aan de energietransitie en beperkt de actie zich grotendeels tot stiekem met de voeten slepen. Dat moet nu ophouden.
Koen Schoors

Is het bijvoorbeeld niet absurd dat we massaal bedrijfswagens subsidiëren die er vooral toe dienen de ochtendfiles langer en de lucht ongezonder te maken, terwijl het echte probleem is dat we loon te zwaar belasten? Schaf dat hele voordeel toch af, behalve voor groene wagens, en geef het terug in de vorm van lagere werkgeversbijdragen. We hebben zo zuiverder lucht, minder files, meer tewerkstelling, en ook de nettolonen zullen op termijn stijgen. Al de rest is bijziend gezeur.

Helaas blijft de overheid vooral lippendienst bewijzen aan de energietransitie en beperkt de actie zich grotendeels tot stiekem met de voeten slepen. En dat moet nu ophouden. Dat is de zaak van Klimaatzaak, dat is ook de rechtszaak die Klimaatzaak in het vooruitzicht stelt als de overheid niet eindelijk doet wat ze decennia lang belooft te doen. Ik ben alvast een van de eisers. Omdat het nodig is.

Lees verder

Gesponsorde inhoud