managing director van A Seat At The Table

Draagt al dat geschreeuw in het publieke debat werkelijk iets bij aan onze samenleving?

Een van de schaarse voordelen van de coronacrisis is de afname van het aantal oeverloze identiteitsdebatten. Niet zo lang geleden werden we dagelijks getrakteerd op nationale discussies over Zwarte Piet, hoofddoeken en migratie. Thema’s die zeker onze aandacht verdienen, maar je kan je oprecht afvragen waarom we die debatten twintig keer per jaar moeten voeren. Wetende dat daar al jaren geen millimeter vooruitgang in wordt geboekt.

Waag het om te pleiten voor meer nuance en context bij complexe thema’s zoals identiteit, discriminatie en migratie, en je wordt weggezet als ‘bounty’ of naïeve 'gutmensch'.

Die problematieken blijven verder muteren in talloze nieuwe discussies, waarbij de stellingnames onverzoenlijker en absurder worden. Ter rechterzijde vertaalt zich dat in een opgeklopt discours over minderheden, migratie en islam, ter linkerzijde in een hypergevoeligheid rond raciale identiteit en gender. De ene kondigt continu de ondergang van het Avondland af wegens de toenemende diversiteit in Europa, de andere overspoelt het debat met zowat alle termen die de sociale wetenschappen de afgelopen eeuw hebben voortgebracht.

Ter rechterzijde wordt elk banaal incident waarbij minderheden betrokken zijn als godsbewijs aangebracht dat diversiteit onze samenleving existentieel bedreigt. Iedereen die niet uiterst kritisch staat tegenover de islam is medeverantwoordelijk voor de ‘omvolking’ van Europa.

In progressieve kringen worden alle nieuwsfeiten herleid tot semantische discussies, waarbij de eigen samenleving terecht moet staan voor al haar erfzonden. Ze moet ‘gedekoloniseerd’ worden. Niet mee met de laatste buzzwords? U bent niet ‘woke’ genoeg.

Media en politiek

Media en politiek versterken de polarisering. Clicks en likes genereren inkomsten voor mediabedrijven, en controverse levert politici aandacht en stemmen op. Bewust inspelen op emoties en onderhuidse spanningen in de samenleving uitvergroten blijken een lucratief businessmodel.

Bewust inspelen op emoties en spanningen in de samenleving uitvergroten blijken een lucratief businessmodel voor bepaalde partijen en media.

Artikels die inspelen op onze frustraties worden veelvuldig gedeeld. Hun algoritmes houden onze aandacht zo lang mogelijk vast. De echokamers van de techplatformen versterken onze vooroordelen. Dit samenspel tussen sociale media, media en politiek verklaart ten dele het gepolariseerde klimaat.

Spoken

We zien overal spoken, en worden steeds onverdraagzamer. Een blanke schrijfster vertaalt een gedicht van een zwarte vrouw? Het einde van de wereld. Gedateerde tv-series en strips moeten plots worden geschrapt. Een overheidscampagne gebruikt een foto van een vrouw met hoofddoek? Zet aan tot ‘omvolking’. Een roetpiet? Een aanval op onze waarden.

De dagelijkse relletjes zijn vermoeiend voor het overgrote deel van de bevolking dat gegijzeld zit tussen twee kampen die elkaar overtreffen in een oneindig opbod.

Deze relletjes zijn vermoeiend voor het overgrote deel van de bevolking, dat wel nog voor rede vatbaar is, maar gegijzeld zit tussen twee kampen die elkaar overtreffen in een oneindig opbod. Waag het om in deze beladen tijden te pleiten voor meer nuance en context bij complexe thema’s zoals identiteit, discriminatie en migratie, en je wordt meteen weggezet als ‘bounty’ of naïeve 'gutmensch'. De vraag blijft natuurlijk of al dat geschreeuw werkelijk iets bijdraagt aan onze samenleving.

Ik schik mij graag naar de tijdgeest. Daarom kan het zijn dat ik links en rechts een paar zaken op flessen heb getrokken. In tijden van polarisering moet satire nu eenmaal worden toegelicht. Iedereen die ook maar de minste ruimte voor interpretatie toelaat, riskeert ‘gecancelled’ te worden.

Youssef Kobo

Managing director van A Seat At The Table

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud