Tulpenbollen voor Mario

Hoofdeconoom Itinera Institute en executive professor Antwerp Management School

Er werd in Den Haag lang uitgekeken naar de komst van de ECB-voorzitter Mario Draghi naar het Nederlands parlement. Op 10 mei was het zover en kwam hij twee uur antwoorden op vragen in de Tweede Kamer. En dit keer werd hij niet met fluwelen handschoenen aangepakt, zoals hij gewoon is in het Europees Parlement.

‘Meneer Draghi. U mag een held zijn in Zuid-Europa, maar hier in Nederland bent u dat niet. Door u zijn onze pensioenen verdampt', kreeg Draghi in Nederland te horen.

Dat werd duidelijk vanaf de eerste vraag: ‘Meneer Draghi. U mag een held zijn in Zuid-Europa, maar hier in Nederland bent u dat niet. Door u zijn onze pensioenen verdampt.’ In Nederland, waar een ander pensioenstelsel dan bij ons geldt, moeten pensioenfondsen door de lagerentestand fors meer geld reserveren voor toekomstige pensioenen. Daardoor staan hun dekkingsgraden onder druk en worden pensioenen al jaren niet geïndexeerd of worden ze gekort. Dat systeem zorgt er dus voor dat onze noorderburen veel sneller dan wij de gevolgen van het onconventioneel beleid van de Europese Centrale Bank in de gaten hebben.

©IMAGEGLOBE

Draghi verwees naar het mandaat van de ECB om het deflatiegevaar af te wenden. Het meest geïrriteerd werd hij toen een lid van de christendemocratische CDA hem vroeg of de ECB roekeloos omging met onze toekomst door 2.500 miljard euro aan staatsleningen van eurolanden op de balans te hebben die die schuld wellicht nooit kunnen terugbetalen.

‘De realiteit is dat ons beleid het herstel heeft aangejaagd en 4,5 miljoen banen heeft gecreëerd. De rest is speculatie’, reageerde Draghi opgewonden. Een antwoord dat weinig mensen voldoening geeft omdat net het cijfer van 4,5 miljoen banen erg speculatief is, terwijl een goed werkende markteconomie vereist dat risico’s goed ingeschat worden.

In het Belgisch parlement kan je stante pede verontwaardiging verwachten, mochten collega-parlementsleden zulke kritische vragen stellen.

Hoe zou die hoorzitting in ons parlement verlopen zijn? In Nederland was bijna elke vraag scherp van inhoud en vorm. Je kan er gif op innemen dat dat bij ons niet het geval zou zijn. In het Belgisch parlement kan je stante pede verontwaardiging verwachten, mochten collega-parlementsleden zulke kritische vragen stellen.

Verfrissend

Dat illustreert de manier waarop het monetair beleid in Europa gevolgd wordt. De Nederlandse casus is zo verfrissend omdat hij daarvan afweek. Toen de Europese Centrale Bank begon met haar opkoopprogramma van overheidsobligaties, mocht maximaal 25 procent van de uitstaande schuld van een land worden opgekocht. Het grote gevaar van die interventies is dat landen net niet hervormen en hun huishouden niet op orde brengen, omdat ze weten dat de centrale bank toch hun schuldpapier opkoopt. Ondertussen is de limiet zelfs al met een tussenstap van 33 procent naar 50 procent gebracht. Het meest verontrustende is wellicht dat dat zonder commotie gebeurd is.

Je kan je afvragen in hoeverre de hogere bonussen voor het topmanagement van de brouwer AB Inbev rechtstreeks verband houden met het opkoopbeleid van de Europese Centrale Bank.

Ondertussen neemt ook het ECB-opkoopprogramma van bedrijfsobligaties grote posities in. Met als gevolg dat AB Inbev grote meevallers aan financieringskosten boekt. Je kan je afvragen in hoeverre de hogere bonussen voor het topmanagement van de brouwer rechtstreeks verband houden met het opkoopbeleid van de centrale bank. De vraag of we nog met een functionerende markteconomie te maken hebben, wordt te weinig gesteld.

Draghi kreeg van de voorzitter van de Kamercommissie voor Financiën, Pieter Duisenberg (zoon van de eerste ECB-voorzitter Wim Duisenberg), een cadeautje: een tulpenbol. Om hem eraan te herinneren dat de eerste grote financiële crisis, de tulpenmanie, plaatsvond in Nederland. Draghi’s laatste antwoord - ‘ik verwacht geen ongelukken’ - klonk in Nederland niet heel geruststellend.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud