Van centrale banken wordt te veel verwacht

Hoofdeconoom Voka en auteur van 'Terug naar de feiten'

De centrale bank kan met steunmaatregelen acute crisissituaties het hoofd bieden, maar ze koopt vooral tijd voor politici om structurele oplossingen uit te werken.

Een paar weken geleden organiseerde de Nationale Bank een event waarop ze wilde luisteren naar suggesties van allerlei maatschappelijke organisaties voor het monetaire beleid. De verwachtingen bleken onwaarschijnlijk hoog gespannen.

Volgens de deelnemers moet de centrale bank antwoorden bieden voor de klimaatuitdaging, armoede en ongelijkheid (zowel lokaal als internationaal), hogere pensioenen, genderevenwicht, en zelfs voor goedkoper bier.

Geld drukken is geen bron van duurzame financiering waarmee we vanaf nu al onze uitdagingen kunnen aanpakken.

Eerder deze maand bepleitte een groep Europese economen, politici en organisaties dat de Europese Centrale Bank (ECB) de overheidsschulden die ze eerder opkocht eenvoudigweg zou schrappen. Dan zouden de betrokken overheden ruimte krijgen om nieuwe schulden te maken voor allerlei nieuwe uitgaven.

Toen centraal bankiers in de crisis van 2008 uitpakten met massale steun om het financiële systeem overeind te houden, leidde dat (onterecht) tot een stroom van waarschuwingen over de catastrofale gevolgen van dat beleid. Vandaag is de slinger volledig doorgeslagen in de andere richting: centrale banken zouden alle problemen moeten oplossen door geld bij te drukken.

Sommigen zien er zelfs een nieuwe economische theorie in. Volgens de ‘moderne monetaire theorie’ doen overheidstekorten er eigenlijk niet meer toe en kunnen centraal bankiers bijna onbeperkt geld bijdrukken. De term ‘theorie’ wordt in die context nogal losjes gebruikt.

Centraal bankiers kunnen evenwel niet al onze problemen oplossen, en ze moeten dat ook niet proberen. Geld bijdrukken is een maatregel die de economie en het financiële systeem kan ondersteunen tijdens crisisperiodes. In reactie op de crisis van 2008, de eurocrisis van 2010 en de coronacrisis dreef de ECB haar balans op van iets meer dan 1.000 miljard euro begin 2008 tot meer dan 7.000 miljard vandaag. Enorme bedragen, maar anders was de economische schade van die crisissen allicht veel zwaarder uitgevallen. Geld drukken is echter geen bron van duurzame financiering waarmee we vanaf nu al onze uitdagingen kunnen aanpakken.

De centrale bank kan met haar steunmaatregelen acute crisissituaties het hoofd bieden, maar ze koopt vooral tijd voor politici om structurele oplossingen uit te werken. Na de vorige crisis hebben we, zeker in België, de kansen om onze economie structureel te versterken grotendeels laten liggen. Nu is er een nieuwe kans om onze economie weer op de rails te krijgen en onze welvaartsgroei duurzaam op te krikken. We moeten daarvoor zelf aan de bak met investeringen en hervormingen, en niet hopen op onzinnige monetaire experimenten.

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom bij Voka en auteur van 'Terug naar de feiten'

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud