We moeten af van de oude reflex om jobs te beschermen

Hoofdeconoom van Voka

Belgische ondernemers ondervinden al jaren almaar meer moeilijkheden om geschikt personeel te vinden. In die situatie komt niet meteen verandering.

In het debacle rond het krantencontract sprong de bizarre reactie van de bevoegde minister Petra De Sutter (Groen) er vorige week bovenuit. Ook als de bedeling van kranten en tijdschriften naar een privéspeler gaat, is het voor haar prioritair dat bij Bpost geen jobs verloren gaan. Bij het spoor wordt voor de tweede maand op rij gestaakt tegen productiviteitsverhogende maatregelen. De digitalisering en artificiële intelligentie doen vrezen voor massaal jobverlies. Die focus op jobs is opmerkelijk in het licht van de situatie op onze arbeidsmarkt en van de evolutie die de komende jaren te verwachten valt.

Belgische ondernemers ondervinden al jaren almaar meer moeilijkheden om geschikt personeel te vinden. Uit allerlei enquêtes komt dat naar voor als een van de belangrijkste bezorgdheden van ondernemers. Voor verschillende indicatoren van krapte op de arbeidsmarkt behoort België, en zeker Vlaanderen, steevast bij de top van Europa. Volgens de huidige zal die situatie niet snel verbeteren, integendeel.

De voorbije twintig jaar kwamen er in België bijna 1 miljoen jobs bij. In dezelfde periode nam de bevolking op actieve leeftijd, het aantal mensen dat kan werken, met bijna 600.000 toe. Het grootste deel van de extra jobs kon dus ingevuld worden door nieuwkomers op de arbeidsmarkt. De rest werd ingevuld door werkzoekenden en vooral inactieven die aan het werk gingen.

We moeten erin slagen meer welvaart te creëren zonder extra werkende mensen.

Voor de komende twintig jaar ziet die dynamiek er totaal anders uit. Als we dezelfde procentuele jobgroei als de voorbije twintig jaar willen realiseren, zijn 1,2 miljoen extra werkenden nodig. De bevolking op actieve leeftijd neemt in die periode evenwel licht af (-15.000).

België telt zo’n half miljoen niet-werkende werkzoekenden. Zelfs als we die allemaal aan het werk krijgen, wat onmogelijk is, raken we nog niet eens halverwege het aantal extra werkenden dat we nodig hebben om op dezelfde manier te blijven groeien. Er is nog veel potentieel om inactieven te activeren. Ook economische migratie zal een deel van het antwoord zijn.

Veruit het belangrijkst worden de digitalisering en andere productiviteitsverhogende maatregelen. We moeten erin slagen meer welvaart te creëren zonder extra werkende mensen. Daarvoor hebben we veel meer digitalisering en automatisering nodig, want extra mensen zijn de komende jaren almaar moeilijker te vinden.

Gesponsorde inhoud