Weg met de open kantoorruimte

Lid directiecomité Bank Degroof Petercam

Vindt u ook dat een en ander dringend op de schop moet? Dan zit u op dezelfde golflengte als onze opiniemakers. Wat keilen jullie met plezier de prullenmand in, vroegen we hun.

Jan Longeval, lid directiecomité Bank Degroof

©Lieven Van Assche

Het ‘Open Space’ kantoorconcept is wellicht één van de slechtste ideeën in de zakenwereld van de voorbije 30 jaar. De effecten zijn tegengesteld aan wat wordt beoogd en de schade is recht evenredig met het aantal mensen in de open ruimte. Open ruimte voor een team van 4 is werkbaar, voor een team van 50 is het een ramp.

Dit concept is, misschien niet helemaal verrassend, uitgevonden door Duitsers, altijd wel belust op grotere productiviteit. De achterliggende idee is eenvoudig. Door muren en wanden neer te halen zou communicatie, dynamiek en creativiteit worden bevorderd en een groter gevoel van samenhorigheid worden gecreëerd. Succes verzekerd! Daarnaast is er minder kantoorruimte nodig en kan de werkgever beter controleren of iedereen wel echt aan het werk is.

Er is vandaag overweldigend bewijs dat open ruimte leidt tot ontevredenheid, frustratie, stress en een verlies aan productiviteit, concentratievermogen, creativiteit en motivatie. Toch zijn 70 procent van alle bestaande kantoorruimtes en nagenoeg alle nieuwe erop gebaseerd.

Er is hoop. Enkele bedrijven, waaronder Bank Degroof en sommige ietwat hippere bedrijven uit Silicon Valley zijn wakker geschoten en passen het concept aan.

Een eerste ongewenst effect is een dramatische verlies aan concentratievermogen. Hoe kan je je nu concentreren indien constant rondom e-mails binnenpingen, telefoons rinkelen, mensen luidop praten en groepjes hangcollega's samenklitten op 30 centimeter van je rugleuning? Niets leidt een menselijk wezen meer af dan een ander menselijk wezen. Onze natuurlijke empathie en nieuwsgierigheid maken het observeren van anderen immers onweerstaanbaar. Er is een exponentieel verband tussen het verlies aan concentratievermogen en de frequentie van onderbrekingen, het ‘zaagblad-effect’. Dit wil zeggen dat de vereiste energie om terug te keren naar het voorafgaande concentratieniveau, groter wordt met elke nieuwe onderbreking. De jonge generatie heeft weliswaar een spontane voorkeur voor open ruimte omdat het past binnen hun wereldvisie van sociale connectiviteit, smoelenboekcameraderie - dat rijmt met een totaal verlies aan privacy - en algemene coolheid. Ze durft echter wel eens te lijden aan een chronische vorm van multitasking met het dolende concentratiefenomeen tot gevolg. Open ruimte kan dit nog verergeren.

Een omgeving van constante prikkels en geluid allerhande activeert in onze hersenen de automatische ‘vlucht- of vecht’-reflex, waarbij adrenaline vrijkomt. Daar is niets verkeerd mee zolang dit zich beperkt tot noodsituaties. Bij constante activering krijg je echter stress, wat het auto-immuunsysteem aantast en openstelt voor allerlei bacillen, de onzichtbare astronauten van de Open Space. Het wegvallen van fysieke barrières leidt tot een onbehaaglijk gevoel van gebrek aan privacy en een verlies van controle over de werkomgeving.

Creativiteit is in essentie geen sociaal gebeuren, maar een individueel proces.

Creativiteit is geen sociaal gebeuren, maar is in essentie een individueel proces waarbij het onderbewustzijn in alle stilte en rust zijn werk kan doen. Open ruimte verhoogt de interactie maar het gebrek aan privacy maakt de interactie oppervlakkig, waardoor de relaties tussen collega’s minder sterk worden. Dit is nefast voor de creativiteit omdat je minder goed begrijpt wat er in je collega’s omgaat.

Open ruimte moet gecombineerd worden met stille ruimtes, omdat mensen zowel behoefte hebben aan directe interactie als aan diepe concentratie. Overweeg om onder bepaalde voorwaarden thuiswerken toe te laten. Voorzie een ruim aanbod van vergaderruimtes en koffiehoeken om vergaderingen weg te houden uit de open ruimte. Richt de kantoren opnieuw in met geluidsisolerende plafonds, vloerbedekking, meubilair en tussenschotten. Durf opnieuw fysieke barrières op te werpen. Werk op maat en geef inspraak. Weet dat hoe minder uitvoerend het werk is, hoe minder geschikt open ruimte is.

Sommigen stellen dat de negatieve effecten van een onaantrekkelijke fysieke werkomgeving niet overschat mogen worden. Dit kan best zijn, maar tezelfdertijd mag de positieve impact van een aantrekkelijke werkomgeving niet onderschat worden. Het is asymmetrisch. Het beknibbelen op kantoorruimte en -inrichting via ongebreidelde Open Ruimte is een drogbesparing waarbij iedereen verliest, zowel de werknemer als de werkgever.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud