Onderzoeksjournaliste

De witte, boze man kennen we onderhand al als fenomeen van het rechtse populisme. Dries Van Langenhove en Thierry Baudet zijn er de afgelikte exponenten van. De posterboys als het ware. Maar hun pendant bij vrouwen blijft alsnog onderbelicht.

De witte, boze vrouw dus. Wie is ze? Het verhaal van vrouwen in de blanke extreemrechtse beweging beperkt zich al een tijdje niet langer tot een kransje politica’s als Marine Le Pen, Frauke Petry, Pia Kjaersgaard of Siv Jensen. Een studie van de Duitse Friedrich Ebert Stiftung toont aan dat veel meer vrouwen stemmen op extreemrechtse partijen dan oorspronkelijk aangenomen. Zo haalt de ultrarechtse partij Alternative für Deutschland (AfD), die actief campagne voert om vrouwen weer vaker hun ‘traditionele genderrol’ te laten opnemen, 33 tot 42 procent van haar stemmen bij vrouwen.

Dat blanke vrouwen voor zulke partijen stemmen, wordt vaak uitgelegd als een vorm van ‘white feminism’, dat minderheden uitsluit van de verworven vrouwenrechten. Het is een racistische variant van feminisme die wordt opgepookt door de retoriek tegen moslims en migranten, waarbij de blanke man zich opwerpt als de beschermer van de fysieke integriteit van de westerse vrouw die zich bedreigd voelt.

Wit feminisme staat voor weinig ambitie voor de vrouw. Geen vrouwenquota, wel parttime werken, geen financiële zelfstandigheid, wel de man als hoeder. Don’t compete with him, but complete him.

Extreemrechtse partijen hebben ook een andere manier gevonden om specifiek bij vrouwen een gevoelige snaar te raken. Ze worden verleid met sociaal-economische lokkertjes. De sociale zekerheid als trekker voor asociale partijen. Elisa Gutsche, de uitgeefster van de Duitse studie, stelt het zo: ‘De partijen hopen vrouwelijke stemmen te winnen door beloftes te doen over kindergeld en andere vormen van steun aan gezinnen.’ Zo heeft de Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) werk gemaakt van een initiatief waarbij gezinnen met minstens twee kinderen een maandelijkse toelage krijgen van 120 euro per kind.

Achter dergelijke op het eerst gezicht nobele initiatieven schuilt een van de grote angstbeelden van Europees extreemrechts: de ‘omvolking’. De echt gevaarlijke extremisten, van het genre waartoe de schutter van Christchurch behoorde, hebben het over de ‘witte genocide’. Die komt erop neer dat de oorspronkelijke (blanke) bevolking van Europa geleidelijk aan vervangen wordt door (gekleurde) migranten, door massale migratie gekoppeld aan bijzonder kroostrijke gezinnen. De toenemende interesse van extreemrechts voor vrouwen kadert dan in een plan om de blanke geboortecijfers op te krikken en traditionele rollenpatronen te ‘herstellen’. Check maar eens de hashtag #TradWife op sociale media.

Als er ruimte is voor moslimfeminisme, wat zonder twijfel een contradictio in terminis is, is er ook plaats voor het stiefzusje wit feminisme.

Wit feminisme pretendeert het beste voor te hebben met vrouwen, de blanke uiteraard, en mikt daarmee op vrouwenstemmen. ‘Vagina voting’ is het doel en dat zien we ook bij het Vlaams Belang. Sommige politica’s zijn geen charismatische postergirl, maar eerder the girl next door. Hun uitstraling past bij het streven van het wit feminisme. Het staat voor weinig ambitie voor de vrouw. Geen vrouwenquota, wel parttime werken, geen financiële zelfstandigheid, wel de man als hoeder. Don’t compete with him, but complete him.

Als er ruimte is voor moslimfeminisme, wat zonder twijfel een contradictio in terminis is, is er ook plaats voor het stiefzusje wit feminisme. Uit beide spectra leren we dit: feminisme is niet altijd pro emancipatie. Soms wil de vrouw terug. Ze wil een U-bocht maken, is me dat even slikken. Misschien iets om echt boos van te worden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud