opinie

#WomenLivesMatter

Onderzoeksjournaliste

De beeltenis van Mahsa Amini, de jonge vrouw die overleed na een arrestatie door de Iraanse zedenpolitie, zou moeten prijken naast die van George Floyd, een ander slachtoffer van brutaal politiegeweld.

Vorige woensdag werd een 22-jarige vrouw in Teheran hardhandig opgepakt door de Gasht-e Ershad, de zedenpolitie. De enige reden was dat de Koerdisch-Iraanse haar hoofddoek niet droeg volgens de bijzonder strenge kledingvoorschriften. Regels opgelegd door de theocratie die het land onder de duim houdt.

De vele honderden vrouwen die dat overkomt, worden meestal vrijgelaten na een korte ‘heropvoedingssessie’. Een eufemisme voor fysiek en psychisch misbruik. Op internet circuleren tientallen filmpjes van jonge vrouwen die door mannelijke én vrouwelijke agenten al krijsend in combi’s of wagens worden gesleept. Allemaal omdat een lok haar zichtbaar is. Of omdat de hidjab een te frivool kleurtje heeft of is geknoopt op een ‘aanstootgevende’ manier.

Haar naam zou wereldwijd moeten weerklinken in protestmarsen. Haar portret zou moeten worden meegedragen op spandoeken en pancartes die de theocratie in Iran aanklagen.

Verschillende getuigen zagen hoe de twintiger zich verzette tegen haar arrestatie en vervolgens werd afgeranseld door leden van de zedenpolitie. Haar familie kreeg luttele uren nadien te horen dat ze was opgenomen in het ziekenhuis. Artsen verklaarden haar hersendood en ze overleed drie dagen later.

Volgens de officiële verklaring van de politie kreeg de jonge vrouw plots ‘een hartaanval’ na haar arrestatie.

Ze heette Mahsa Amini. Haar naam zou wereldwijd moeten weerklinken in protestmarsen. Haar portret zou moeten worden meegedragen op spandoeken en pancartes die de theocratie in Iran aanklagen. Op sociale media zouden duizenden verontwaardigde berichten moeten worden gedeeld onder de hashtags #MahsaAmini en #WomenLivesMatter. Haar naam zou gedrukt moeten staan in tientallen opiniestukken en edito’s die het staatsgeweld aanklagen.

Maar dat is niet het geval. Het Westen heeft andere katten te geselen. Een oorlog in zijn achtertuin, ontsporende energieprijzen, klimaatuitdagingen en de pompeuze begrafenis van een 96-jarige koningin.

Verontwaardiging

Allemaal belangrijke zaken, en toch voelt het gebrek aan verontwaardiging wrang aan. Waarom prijkt Mahsa’s beeltenis niet naast die van George Floyd, een ander slachtoffer van brutaal politiegeweld?

Misschien omdat de dood van Floyd een kant-en-klare zaak is voor een deel van de goegemeente. De Amerikaanse politie staat erom bekend vaak buitensporig geweld te gebruiken. En door een welig tierend racisme worden Afro-Amerikanen vaak geviseerd en agressief bejegend door de ordediensten. Het is ‘veilig’ om daarvoor op straat te komen.

Maar dat alles geldt evenzeer voor vrouwen in Iran. Volgens de Women, Peace, and Security Index zijn Iraanse vrouwen wettelijk zelfs niet beschermd tegen huiselijk geweld of aanranding op straat. Waar ligt dan het verschil?

Er bestaat niet zoiets als de plicht om feministisch en vrij te zijn. Een overheid die hoofddoeken verbiedt, is de tweelingbroer van een staat die zedenpolitie op straat stuurt.

Het zit hem in de potentiële recuperatie door (extreem)rechts. Dat grijpt incidenten als dit aan om hier het debat over de hoofddoek te contamineren. Daarbij wordt al gauw een dystopisch beeld geschetst van ‘verloren wijken’ (lees Borgerhout, Molenbeek en in feite heel Brussel). Volledig geïslamiseerd en met een lokale variant van de Gasht-e Ershad die zelfs autochtone vrouwen kledingvoorschriften zal opleggen. De dood van Amini wordt dan een wapen in de strijd tegen de hoofddoek.

Laat het duidelijk zijn: er is niets progressiefs aan een hoofddoek, nog geen draadje. Die is opgelegd door een patriarchaat opdat vrouwen mannen niet in verzoeking zouden brengen. Tegelijk wordt aan mannen niet uitgelegd dat het hun verantwoordelijkheid is niet toe te geven aan eender welke verleiding.

Dat neemt niet weg dat een vrouw perfect de vrije keuze kan maken om zo'n kledingstuk te dragen. Er bestaat niet zoiets als de plicht om feministisch en vrij te zijn. Een overheid die hoofddoeken verbiedt, is de tweelingbroer van een staat die zedenpolitie op straat stuurt.

In Iran is protest uitgebroken na de moord op Amini. Vrouwen knippen hun haren af en verbranden hun hidjab. Voorlopig blijft het een veelal virtueel vonkje. Maar het heeft de steun van de wereld nodig om op te vlammen tot een louterend vuur. Daar is niets islamofobisch aan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud