Zonder productiviteit geen cadeautjes

Bart Van Craeynest

De tweewekelijkse grafiek van Bart Van Craeynest

De verkiezingscampagne blijft vooral gaan over allerlei cadeautjes, terwijl een aantal essentiële economische thema’s nauwelijks aan bod komen. Het belangrijkste is allicht de verontrustende productiviteitsgroei, of beter, het gebrek daaraan.

©Frank Toussaint

Bijna dertig jaar geleden gaf Nobelprijswinnaar Paul Krugman het al aan: ‘Productiviteit is niet alles, maar op lange termijn is het bijna alles.’ Zeker in tijden van vergrijzing is productiviteitsgroei de belangrijkste bron van economische groei. In die zin is ze cruciaal voor een verdere toename van onze welvaart.

Nul procent

Op dat vlak waren de voorbije jaren niet echt hoopgevend. Sinds de crisis van 2008 schommelt de totale productiviteitsgroei in België rond nul procent. Sommigen mogen dan wel pleiten voor tragere groei of zelfs helemaal geen groei, maar dat zou in de praktijk nogal kunnen tegenvallen. Veel van de beloftes van de voorbije weken moeten betaald worden vanuit de productiviteitsgroei: meer koopkracht, een kortere werkweek (met loonbehoud), vroeger stoppen met werken, hogere pensioenen…

©Mediafin

In het verleden werden op elk van die domeinen stappen gezet, en die werden gefinancierd vanuit de toegenomen productiviteit. Verdere stappen worden moeilijk als we er niet in slagen de productiviteitsgroei weer op te krikken.

België staat hier niet alleen. De vertragende productiviteitsgroei is een internationale trend. Maar België bleef de voorbije jaren wel duidelijk achter op de toplanden in Europa. Extra beleidsinspanningen zijn dus nodig. Er is geen mirakeloplossing, maar er zijn wel een aantal gekende recepten: meer investeren in opleiding en levenslang leren, meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt, meer concurrentie op de productmarkten, meer ondernemerschap, kwaliteitsvolle infrastructuur. Op elk van die domeinen blijft België ver verwijderd van de ‘best practices’ in Europa.

Technologische revolutie

Daarnaast verwachten veel economen dat de technologische revolutie tot een versnelling van de productiviteitsgroei zal leiden. Maar om daarvan te genieten moet een economie natuurlijk wel meestappen in die revolutie. Ook daar is er in België veel ruimte voor verbetering. Veel van onze structuren zijn eerder gericht op het vrijwaren van het status quo dan op het bevorderen van nieuwe activiteiten.

Productiviteit mag dan geen vlot thema zijn voor een campagne, op langere termijn is het veel relevanter voor onze welvaart dan veel van de topics die vandaag op tafel liggen.

Lees verder

Tijd Connect