Als een spaarvarken een nachtmerrie wordt

Het lagerentebeleid lijkt steeds meer op een wanhoopspoging om groei te creëren. Spaarders zijn de dupe en de overheid krijgt geen incentive meer om de begroting gezond te maken, met alle gevolgen van dien op lange termijn.

Het signaal is duidelijk. Als de nu al verwaarloosbare rente op spaarboekjes onder nul zakt, waardoor een spaarder effectief geld zou betalen om zijn kapitaal op zijn rekening te ‘mogen’ laten staan, dan kiest de grote meerderheid ervoor haar rekening leeg te halen. Om het in veel gevallen gewoon cash thuis op te slaan.

Het risico dat het zover komt, is voorlopig afgewend. De banken hebben er eerder deze week voor gepleit dat de regering de verplichte minimumrente (0,01% basisrente en 0,10% getrouwheidspremie) zou opheffen. ‘Onhoudbaar in het huidige negatieve renteklimaat’, luidde het. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) zegt er niet aan te willen raken, maar de druk wordt opgevoerd.

De enquête van deze krant toont hoe gevaarlijk de terra incognita van een negatieve rente kan worden. Banken die leeggehaald worden en fysieke spaarvarkens, dat is een horrorscenario voor onze economie.

Wordt voor particulieren de soep niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend, voor institutionele en corporate deposito’s gelden al volop negatieve rentes. Of dat nog erger wordt, hangt af van Mario Draghi en zijn Europese Centrale Bank. Die haalt donderdag naar alle verwachting weer zijn trukendoos boven in een poging de te lage inflatie op te krikken en de groei aan te zwengelen. Maar het lijken steeds meer wanhoopspogingen.

Voor de begroting is de lage rente al lang niet alleen meer een zegen. De rentemeevaller op de staatsschuld is er nog wel, maar hij werd net als de voorbije jaren niet gebruikt om de begroting naar een evenwicht te brengen. Negatief is ook dat bedrijven geen aansporing meer krijgen om hun belastingen vooraf te betalen. En, structureler, de begroting lijdt eronder dat ondanks alle bazooka’s de groei nog altijd niet meewil.

Wat de politici evenwel niet in Draghi’s schoenen moeten schuiven, is dat de langdurige rentemeevaller de afgelopen jaren weerom te weinig gebruikt is om structureel te saneren of om te investeren in infrastructuur.

Mondjesmaat worden we voorbereid op - alweer - nieuwe jaren van extra schulden, omdat een doorgedreven sanering moeilijker blijkt dan gedacht. Vicepremier Didier Reynders (MR) was gisteren de eerste die openlijk zei dat een evenwicht in 2018 wellicht onhaalbaar wordt, en hij zal niet de laatste zijn.

Dat is een gevaarlijke strategie. Schulden creëren om investeringen te doen, ja, maar in België worden ze vooral gebruikt om lopende uitgaven te financieren die gewoon nog altijd structureel te hoog liggen. En schulden bijcreëren en afbetalen lukt zolang ze goedkoop zijn. Maar ooit komt daar een eind aan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud