De aanslag in Barcelona maakt nog eens pijnlijk duidelijk dat de terreurdreiging verre van voorbij is in Europa. En dat de doelwitten steeds ‘zachter’ worden en dus moeilijker te beschermen.

Las Ramblas. Iedereen die ooit in Barcelona is geweest, en dat zijn er velen, kent de boulevard als de bruisende slagader van de Catalaanse hoofdstad. De beroemde Spaanse dichter Federico García Lorca zei eens dat Las Ramblas ‘de enige straat ter wereld is waarvan ik wil dat er geen einde aan komt’. Maar donderdag kwamen er minstens 13 mensen om.

Een bestelwagen reed met hoge snelheid bewust in op een kuierende menigte. Hoewel de motieven nog niet bekend zijn, gaan de politie en overheid ervan uit dat het om een terreuraanslag gaat.

Dat hoeft niet te verwonderen. Sinds 14 juli 2016, toen een vrachtwagen dood en vernieling zaaide op de Promenade des Anglais in Nice, is Europa herhaaldelijk geconfronteerd met dit soort terreur. In Berlijn, Londen en Stockholm stierven eerder al mensen door een voertuig dat bewust op hen inreed.

Er vielen al minsten 125 doden bij dit soort aanslagen en een veelvoud aan gewonden. De vorige aanslagen werden steeds door Islamitische Staat (IS) opgeëist.

Nu IS militair welhaast op de knieën zit in Irak en Syrië, gebeurt wat vele terreurexperts vreesden. De terreurgroep verplaatst het slagveld naar Europa. Niet alleen terugkerende IS-leden vormen een ernstig en voorlopig onbekend veiligheidsrisico. Hetzelfde geldt voor al even gewelddadige eenzaten die in de zieke terreur van IS een voorbeeld zien.

Vanuit beveiligingsstandpunt valt deze vorm van terreur uiterst moelijk te bestrijden.

Bovendien wordt de manier van terreur zaaien ook eenvoudiger, maar daarom niet minder efficiënt. Met een vracht- of bestelwagen op een menigte inrijden vergt minder kennis en voorbereiding dan een bomaanslag plegen.

De doelwitten worden dan ook steeds ‘zachter’. Hoe kan je een stuk geschiedenis als Las Ramblas afdoende beschermen? Het verbieden van autoverkeer is haast onmogelijk omdat de boulevard ook moet worden bevoorraad. De aanslag in Stockholm, in april van dit jaar, gebeurde overigens in een winkelwandelstraat. Ook daar is toch beperkt verkeer nodig.

Vanuit beveiligingsstandpunt valt deze vorm van terreur bijzonder moeilijk te bestrijden. Het gaat niet langer om een of ander bijzonder evenement. Iedere plaats waar veel volk samenkomt, is een potentieel doelwit geworden. Het gaat ook niet meer om het leggen van bommen, maar om het simpelweg huren van een voertuig voor een dodelijke rit.

Met IS op het thuisfront in de verdrukking neemt het risico op dergelijke terreuraanslagen toe. Hoe de overheden zich ook inspannen en welke draconische veiligheidsmaatregelen er ook worden genomen, de aanslag op Las Ramblas leert dat de absolute veiligheid een absolute illusie is.

Natuurlijk moet alles worden gedaan om terroristen en potentiële terroristen te onderscheppen en geplande aanslagen te verijdelen. Daar ligt een belangrijk taak weggelegd voor de veiligheidsdiensten. Maaar dat neemt niet weg dat de terreurdreiging nog geruime tijd in Europa zal aanwezig zijn, zelfs als IS in Irak en Syrië definitief verslagen is. Geruime tijd nadien zullen mensen met slechte bedoelingen nog hun inspiratie halen uit dit fundamentalistische kwaad.

In Barcelona vielen weer onschuldige slachtoffers op een willekeurige manier. Dat is helaas de definitie van terreur. Terreur moet worden bestreden, maar voor een stuk zal het eveneens een onvermijdelijk gegeven blijven in onze samenleving.

Lees verder

Gesponsorde inhoud