Jean Vanempten

Het Duitse kanseliersdebat was geen tweestrijd maar een dubbelinterview. Kanselier Angela Merkel speelde een thuismatch, uitdager Martin Schulz deed zijn best. En de onbeslisten bleven onbeslist. Merkel IV komt er dus.

De sociaaldemocraat Martin Schulz ligt in de huidige opiniepeilingen zowat vijftien procentpunten achter op de christendemocrate Angela Merkel. Het enige televisiedebat tussen de twee topkandidaten voor de Duitse verkiezingen gaf Schulz een theoretische kans om zijn achterstand  wat goed te maken. Vooral omdat nog een belangrijk deel van de Duitse kiezers onbeslist lijkt. 

Het werd niks. In de door de kanselier geëiste formule leek het meer op een dubbelinterview van de twee kandidaten door vier journalisten. Als twee leiders van coalitiepartners over vier jaar beleid discussiëren mag je ook geen kletterende ruzies verwachten. Het hoogtepunt van de avond  was dat Schulz uitriep dat het 'ganz toll' is dat Merkel  het met hem eens was dat er niet aan de pensioenen werd gerommeld, dat vatte dan de toestand perfect samen.

Natuurlijk hadden de twee partijen vier jaar met elkaar geregeerd. Hoe kan je nu hartverscheurende meningsverschillen hebben?

Net zoals in andere Europese landen, is het niet de vraag wie wint, maar met wie de winnaar kan regeren

Als uitdager deed Schulz wat van hem verwacht werd: aanvallen. Hij was duidelijker over vervelende toestanden zoals de relatie met Turkije, de relatie met de Amerikaanse president Donald Trump of nog de auto-industrie. Maar is dat genoeg?

Het vluchtelingenbeleid en het integratiebeleid zorgden voor grote eensgezindheid. Zelfs over het binnenlands beleid kwam er geen reliëf tussen de twee kandidaten. Het enige dat Schulz loskreeg was dat Merkel niet meer zou rommelen aan de pensioenleeftijd. Ondanks de opmerkingen van de huidige minister van Financiën Wolfgang Schäuble, die een hogere pensioenleeftijd wil.

In dergelijk matig debat wint natuurlijk de kanselier. Merkel verzilvert haar bonus en Schulz kan hooguit opnieuw een grote coalitie aangaan. Dat sloot hij niet uit, maar evenmin denkt hij aan opstappen als hij de verkiezingen op 24 september verliest. Merkel liet overigens opmerken dat ook de liberale FDP nog meedoet in de verkiezingsstrijd.

Merkel IV is dus in aantocht, de eerste peilingen na het debat gaven haar een duidelijke overwinning. Maar net zoals in andere Europese landen, is het niet de vraag wie wint, maar met wie de winnaar kan regeren. In het voorbije jaar was in Spanje en Nederland de uitslag zo onduidelijk dat ook het verder regeren onduidelijk is geworden. In Spanje regeert nu een minderheidsregering en in Nederland  wordt een onmogelijke coalitie klaargestoomd. De vraag naar een werkbare coalitie komt ook onvermijdelijk in Duitsland na 24 september.

Merkel zal het dus wel halen, maar als de FDP niet sterk genoeg is, dan komt ze onvermijdelijk opnieuw Schulz en de sociaaldemocraten tegen. In tegenstelling  tot het 'TV-duell' wordt dat wel een moeilijk debat.

In een meerpartijensysteem wordt het steeds moeilijker om tot een politiek compromis  te komen. Duitsland heeft dan nog het grote voordeel van de dodelijk vervelende gematigdheid, met nauwelijks extreme krachten die op het debat wegen. Dat lijkt slaapverwekkend, maar op het einde van de dag geeft dat wel een stabiele regering. En dat is in de huidige  wereld wel 'ganz toll'. Maar ook ontzettend vaag.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content