Een derde minder CO2 uitstoten tegen 2030 zal alleen maar lukken als de federale regering en de deelstaten eindelijk werk maken van een energiepact.

Dat zware inspanningen nodig waren, wisten we al, maar nu is er ook een cijfer op gekleefd. Tegen 2030 moeten de Belgen 35 procent minder CO2 uitstoten. Dat is het deel van de Europese klimaatinspanningen dat op de Belgische schouders valt.

Een cijfer op een milieudoelstelling kleven voelt ergens bizar en arbitrair aan, maar toch is het nodig. De Belgische overheid torst namelijk twee immense opdrachten die niet zichtbaar zijn in haar begrotingscijfers. De eerste is de belofte aan pensioenen en ziekte-uitgaven die ze aan de vergrijzende bevolking heeft gedaan. De andere slaat op de milieukosten die nu gemaakt worden, maar die niet volledig doorgerekend worden in onze economie.

Beide kosten zullen door de volgende generaties moeten worden betaald, net zoals de staatsschuld. En beide kosten staan - in tegenstelling tot de staatsschuld - volledig buiten de balans. Beide schulden - de ecologische en de demografische - moeten nu beetje bij beetje in de begroting worden ingeschreven. Het is niet omdat we ze niet zien in de cijfers, dat ze er niet zijn.

Dat wordt een pijnlijk proces. De tijd dat we onze groene doelstellingen gingen halen met zonnepanelen waarop je ook nog geld kon verdienen is voorbij. In deze tijden van lage groei en krappe budgetten is groen beleid onvermijdelijk ook een pijnlijk beleid geworden.

De tijd dat we onze klimaatdoelstellingen gingen halen met zonnepanelen waarop je ook nog geld kon verdienen is voorbij.

De politici hebben jaren kunnen uitleggen dat mensen meteen iets kregen - van pensioenen tot groene subsidies - waarvoor later wel zou worden betaald. Nu worden ze beetje bij beetje verplicht het omgekeerde te doen. Ze moeten de kiezers uitleggen dat ze later iets zullen krijgen - een schoner milieu, bijvoorbeeld - maar er nu wel extra voor moeten betalen. De Turteltaks en het ontslag van voormalig Vlaams minister van Energie Annemie Turtelboom zijn de beste illustraties hoe politiek toxisch die cocktail kan zijn.

Alsof de ecologische opdracht al niet moeilijk genoeg is, moet ze in België ook nog eens worden uitgevoerd door de federale regering én de deelstaten. Ze moeten de inspanning dus onder elkaar verdelen. Dat dreigt opnieuw een zwaar communautair probleem te worden.

Toch is dat de enige manier. De belangrijkste kritiek op het Belgische energiebeleid is dat het al decennia alle kanten tegelijk uit schiet. Het wil tegelijk groen, goedkoop, veilig en bevoorradingszeker zijn. Het stopt voortdurend, om dan weer op gang te komen en opnieuw te stoppen.

De enige oplossing om van de Belgische klimaatdoelstelling een succes te maken, is daarom meteen ook de moeilijkste. Sluit een energiepact tussen alle regeringen van dit land waarin afspraken staan over de komende twintig tot dertig jaar. Die ambitie staat ook in het federaal regeerakkoord. Die ambitie waarmaken lijkt op dit moment politieke sciencefiction, maar ze is het beste wat ons energiebeleid zou kunnen overkomen.

Lees verder

Tijd Connect