Twee weken voor de ultieme deadline, met nog een massa werk te doen, is het lastig geworden om nog echt optimistisch te zijn over de goede afloop van de Griekse schuldencrisis.

Na 45 minuten waren ze zondag buiten. Zolang duurde het blijkbaar voor de Griekse onderhandelaars en de experts van het IMF, de Commissie en de ECB om te beseffen dat het niets wordt. En dat alleen al is alarmerend.

Dit zijn namelijk onderhandelingen over hoe we een gebouw moeten blussen dat in brand staat. De Griekse banken staan op omvallen en overleven slechts dankzij meer dan 83 miljard euro noodkredieten van de ECB. Op 30 juni moet Griekenland het IMF 1,5 miljard euro betalen en daarvoor is geen geld. En vanaf 1 juli is er ook geen reddingsplan meer actief voor Griekenland. Dat betekent dat ook de laatste 7,2 miljard euro die nog moeten uitgekeerd worden, verloren zijn voor Athene. Het geld blijft gewoon in het Europees noodfonds zitten.

Het rampscenario komt daarmee opnieuw een belangrijke stap dichterbij. Het gaat als volgt. Stap 1: er is geen akkoord over een reddingsplan. Stap 2: Griekenland heeft geen geld meer en kan op 30 juni het IMF niet betalen. Stap 3: de Griekse overheidsleningen zijn bijgevolg niets meer waard. Stap 4: De Griekse banken, die hun spaarrekeningen zien leeglopen en tegelijk zien dat bijna de helft van de Grieken hun hypotheeklening niet meer afbetaalt, kunnen zelfs de Griekse overheidsobligaties die ze in huis hebben niet meer gebruiken om in ruil noodkredieten bij de ECB te krijgen. Stap 5: Griekenland zit officieel nog in de eurozone maar de Griekse banken geraken aan geen cash meer om de Grieken euro's te geven. Stap 6: De Griekse overheid moet uit noodzaak een tweede munt invoeren, al is het zelfs maar schatkistcertificaten waarmee de overheid haar ambtenaren betaalt en die ze ook aanvaardt als geldig betaalmiddel om belastingen te ontvangen. Stap 7: Dat is strijdig met de Europese verdragen en de andere 18 eurolanden moeten zich beraden of Griekenland in die omstandigheden wel in de eurozone kan blijven. Voor het eerst in zestig jaar wordt de Europese machine, die altijd streeft naar een steeds hechtere unie, in de achteruitversnelling geduwd.

Hoe kunnen we dat vermijden? De kern van de zaak blijft dat Griekenland zijn economie moet hervormen om weer gezond te worden. Zolang dat vooruitzicht er niet is, kan Griekenland nooit het vertrouwen van de financiƫle markten herwinnen. En dat moet voor een land dat zelfs nu geen geld genoeg heeft om alle uitgaven te betalen en dus moet lenen. En het moet ook voor een land dat een schuld van 170 procent van het bbp torst, zelfs al zou daarvan een deel worden kwijt gescholden.

En net op die hervormingen botst het al een half jaar lang. Dat komt au fond omdat in Griekenland een radicaal-linkse coalitie de verkiezingen heeft gewonnen met de belofte die hervormingen niet te doen, maar toch in de euro te blijven. De combinatie van die twee beloftes is hoe langer hoe meer science fiction aan het worden.

De Griekse premier Alexis Tsipras staat meer dan ooit voor de keuze: de staatsman zijn die Griekenland redt, of de bijna-communist die zijn principes redt maar zijn land in nog diepere ellende duwt. Het ziet er hoe langer hoe meer naar uit dat hij de verkeerde keuze maakt.

Lees verder

Tijd Connect