Stefaan Michielsen

Het Europees reddingsplan voor Griekenland loopt af, Griekenland kan weer op eigen benen staan. Maar het zijn wankele benen.

Is het einde van de tunnel in zicht? Acht jaar nadat Griekenland voor miljardensteun moest aankloppen bij de andere Europese lidstaten om zijn economie overeind te houden, loopt het Europese reddingsplan af en is het land verlost van de strenge voogdij waaronder het geplaatst was.

De Europese bewindslui kloppen zich op de borst omdat ze er uiteindelijk in geslaagd zijn de crisis, die op een bepaald ogenblik ook de euro uit elkaar dreigde te doen spatten, te bezweren. En ze prijzen de solidariteit die de Europese landen hebben getoond en waarop het gebeuk van de financiële markten is stuk gelopen.

Solidariteit is een groot woord. De Europese landen hebben Griekenland wel vele miljarden noodkredieten gegeven. Maar die moeten ooit worden terugbetaald.

Veel hoog opgeleide jongeren hebben het land verlaten. Dat is een zware aanslag op het groeipotentieel van de economie.

En Griekenland zelf heeft een heel zware economische saneringsoperatie moeten doorvoeren. In vergelijking daarmee is de inspanning die de andere Europese landen hebben geleverd vrij gering. Griekenland heeft het grootste deel van de last moeten dragen. Maar van de lusten, van het overeind houden van de euro, hebben de andere landen ook geprofiteerd.

De patiënt mag het ziekenhuis nu verlaten. Bij zijn ontslag kreeg Griekenland nog een cheque van 15 miljard euro mee. En Europa heeft een aantal voorwaarden voor de terugbetaling van de Griekse schuld versoepeld.

Maar of 20 augustus een feestdag wordt in Griekenland? Het land is nu weliswaar verlost van de dwingende Europese voogdij. Maar het blijft nog een hele poos onder verscherpt toezicht staan.

Europa zal erop toekijken dat Athene alle beloofde hervormingen verder doorvoert en ze niet terugdraait. Bovendien worden de Griekse regering strenge begrotingsnormen opgelegd. De komende vijf jaar moet ze een primair overschot boeken van 3,5 procent van het bruto binnenlands product. Van dan af wordt de lat iets lager gelegd, op 2,5 procent van het bbp. Tot in 2060!

Griekenland mag nu weer op eigen benen staan. Maar die benen zijn wankel. Het land zit opgezadeld met een torenhoge schuld. Die blijft als een zwaard van Damocles boven de Griekse economie hangen. Europa heeft zich nooit laten vermurwen door de smeekbeden van het IMF om Griekenland een deel van zijn schulden kwijt te schelden. Solidariteit?

De Griekse economie is bovendien zwaar gehavend door het hervormings- en besparingsbeleid van de voorbije acht jaar. De economie is een kwart kleiner geworden.  Veel hoogopgeleide jongeren hebben het land verlaten. Dat is een zware aanslag op het groeipotentieel van de economie. Heel wat bedrijven zijn nauwelijks leefbaar: hoe kan je als onderneming groeien in economie die hard krimpt?

En de kwalijke cultuur van corruptie en cliëntelisme, die het efficiënt functioneren van de economie verhinderde, is niet verdwenen. Het wordt een titanenwerk om de Griekse economie op een duurzaam stevig groeipad te zetten.

Ten gronde is de crisis niet opgelost. Het is moeilijk te zien hoe Griekenland de kloof met de sterkere eurolanden inzake gezondheid van de overheidsfinanciën, inflatie, werkloosheidsgraad en vooral productiviteit ooit kan dichten. Als de economische prestaties van Griekenland blijven achterophinken tegenover die van de eurolanden, zal dat onvermijdelijk vroeg of laat weer tot spanningen leiden in de euro.

Er bestaat een remedie tegen die spanningen: de organisatie van voldoende grote geldstromen van de sterke eurolanden naar de zwakkere. Maar dat vereist dat de afspraken waarom de Europese muntunie nu rust, grondig worden bijgestuurd. Maar in het huidige politieke klimaat in Europa, waar solidariteit is moeten wijken voor eigenbelang, lijkt dat een utopisch scenario.

Een transferunie zou van Europa economisch een hechter blok maken. Maar dat idee nu op tafel leggen, zou Europa politiek alleen maar verder splijten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content