Nooit voelen we ons nog helemaal veilig na 22/3. Wie het hart van Brussel raakt, raakt heel Europa. Dat vraagt om één Europees antwoord.

‘Wat we vreesden, is gebeurd’, reageerde een aangeslagen premier Charles Michel op de terroristische IS-aanslagen die gisteren tientallen levens hebben verwoest. Een aanslag op onze levens, onze dromen, onze normen en onze waarden. Mensen die haastig op weg naar het werk waren of op reis vertrokken, zijn gedood. Het leven zoals we het leven abrupt afgebroken.

Een eerste zelfmoordaanslag in ons land, op onze luchthaven. Een tweede aanslag op de metro Maalbeek, om 9.11 uur, in het diepste hart van Europa. Het heeft de symbolische proporties van 9/11. Het tellen van de doden, het stilvallen van alle activiteiten, de woede en het verdriet. Meteen ondervinden we tot in het diepst van onze vezels de horror die eerder Parijs, Londen en Madrid trof. En morgen misschien Duitsland of Nederland. Laffe terreur, met spijkers in bommen om nog meer mensen te doden en de verwondingen nog erger te maken.

Nooit meer veilig was al onze state of mind geworden na de aanslagen in Parijs en de lock down van Brussel. Nadat Salah Abdeslam was opgepakt, waarschuwde minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon nog dat slapende terroristische cellen mogelijk sneller ‘in werking zouden treden’. Onze veiligheidsdiensten wisten dat er minstens 60 tot 80 uit Syrië teruggekeerde strijders zijn uitgestuurd om aanslagen te plegen in Europa. Sneller dan we dachten, is de vrees werkelijkheid geworden.

Onderzoek zal de linken moeten uitwijzen. Maar hoe dan ook is al duidelijk dat de oorlog tegen het terrorisme meer dan een versnelling hoger moet schakelen. Meer veiligheidsmaatregelen en zwaardere controles zijn onontbeerlijk. Met minder privacy en mobiliteit tot gevolg. Het is een prijs die we wellicht niet anders kunnen dan betalen. 22/3 wordt in die zin het begin van een nieuw tijdperk, met een nergens-meer-veiliggevoel.

Maar veiligheidsmaatregelen op zich zijn niet genoeg. Machtsvertoon zonder meer is zelfs een zeer onmachtig wapen. Jongeren die sympathiseren met de ‘Syriëhelden’, die Abdeslam en andere terroristen sterallures toemeten, dat is een immens samenlevingsprobleem. We krijgen het terrorisme alleen klein als de hele gemeenschap, de moslims incluis, zich achter één aanpak schaart. Met polarisering komen we niets vooruit. Met het ontkennen van de rotte problemen en het extremisme in Brussel evenmin.

De aanslagen waren gericht tegen het hart van Europa, het antwoord moet ook Europees zijn. Dat versterkt de dringende roep naar een eengemaakte inlichtingendienst en defensie. En bovenal de roep naar Europese veerkracht om, ondanks alle woede en rouw, weer op te staan, onze vrijheden, onze normen en onze waarden te verdedigen, en ons leven te leven.

Lees verder

Tijd Connect