SwissLeaks leert andermaal dat wie zich rijk rekent aan vermogensbelastingen, bedrogen zal uitkomen.

We hadden LuxLeaks al en nu is er SwissLeaks. Honderdveertig journalisten in 45 landen, waaronder de Tijd in België, onthullen details van meer dan honderdduizend klanten bij Zwitserse banken. Uit data die De Tijd al eerder over de zaak publiceerde, bleek dat Zwitserse bankiers actief mee hielpen om hun klanten de Europese spaarrichtlijn te helpen omzeilen.

Toeval of niet, maar LuxLeaks barstte los toen ook het vakbondsprotest tegen de regering-Michel op dreef kwam. Uitgerekend dit weekend herleefde ook de discussie over de taxshift, die centraal stond in dat vakbondsprotest. De politieke linkerzijde wil de lasten op vermogen verhogen, zodat die op arbeid lager kunnen. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt maakte duidelijk dat je via vermogen niet veel kan ophalen. Wie een ernstige taxshift wil, zal dus ook lasten moeten verschuiven naar consumptie en milieu, merkte hij op.

Het lastige aan de belastingdiscussie is dat de emotionele argumenten in de compleet omgekeerde richting wijzen als de rationeel-pragmatische. Het emotionele argument luidt dat de centrum-rechtse regering de kleine man wil pakken via besparingen en door te weigeren de rijken te pakken. Het argument werd dit weekend onder meer uitgespeeld op het sp.a-congres.

Het pragmatische argument leert dat het zo eenvoudig niet is. Na LuxLeaks kon je nog argumenteren dat er dringend een Europees systeem van belastingen nodig is, waarin de achterpoortjes voor multinationals dicht gaan. Zelfs dat was al wishful thinking, omdat ieder land in de EU vetorecht heeft tegen alles wat over belastingen wordt beslist. Een fiscale harmonisatie staat op de agenda - en terecht - , maar het zal een werk van lange adem worden.

SwissLeaks leert dat zelfs als dat lukt de sluiproutes rond de EU niet zullen verdwijnen. Rockster David Bowie zegt bijvoorbeeld sinds 1976 officieel in Zwitserland te wonen. Zo simpel is het dus. Het is zelfs zijn goed recht daar te wonen. Staten zullen altijd met elkaar strijden om interessante economische activiteiten. Ze doen dat met hun geografische ligging, de talenten van hun bevolking, de kwaliteit van hun overheidsdiensten én met de belastingen die daar tegenover staan.

Als België echt het verschil wil maken, moet het daarom proberen meer kwaliteit te bieden voor het hoge bedrag aan belastingen dat we betalen. Ook dat is fairness. En uiteraard moeten ook de belastingen beter ineen zitten, waarbij wie werkt meer aanmoediging verdient. De lasten verschuiven naar consumptie, die in ons land door de vele uitzonderingen op het 21%-tarief laag zijn, is daarin geen slecht idee. De lasten verschuiven naar milieuvervuiling, evenmin.

Het zwakke punt van de Belgische economie is namelijk niet dat we te weinig consumeren. Uitgerekend ter linkerzijde is er zelfs veel kritiek op de consumptiemaatschappij. Het zwakke punt van de Belgische economie is dat te weinig mensen aan het werk zijn om de welvaartsstaat betaalbaar te houden voor de overheid.

SwissLeaks maakt duidelijk wat het lastigste punt is aan de taxshift. De Belgische overheid leeft al jaren boven zijn stand. In het vakbondsprotest is de illusie verdedigd dat iemand anders daarvan wel de factuur zal betalen, namelijk de vermogenden. SwissLeaks leert dat ofwel die mensen al weg zijn, ofwel een nieuwe belasting hen echt wegjaagt, ofwel de belasting opnieuw dezelfde mensen zal treffen die nu ook al op alles belastingen betalen.

Dat is de belangrijkste klip die de regering - en zeker CD&V - in de taxshift nog altijd moet nemen: uitleggen dat een taxshift de belastingen verschuift, waardoor ze op een andere manier bij dezelfde mensen terecht zullen komen. En dat de illusie dat iemand anders wel de factuur zal betalen, exact dat is: een illusie.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud