Bart Haeck

De regering-Michel heeft de Belgische economie gezonder gemaakt dan vorige regeringen, maar voor de begroting lost ze haar ambitie niet in.

Show me the money, sprak N-VA-voorzitter Bart De Wever in de verkiezingscampagne van 2014 tegen PS-voorzitter Paul Magnette. Die laatste beweerde namelijk dat de regering-Di Rupo wel degelijk de lastige beslissingen nam om te snoeien in budgetten, waarop De Wever riposteerde dat daarvan in de cijfers niets te zien was.

De verklaring voor die cijferoorlog ligt in de manier waarop Belgische regeringen al jaren hun begroting opstellen. Eerst maken ze een schatting over hoe het budget er op automatische piloot zal uitzien, waarbij hogere pensioenuitgaven en meer ziektekosten voor ouderen de totale uitgaven automatisch opdrijven. Vervolgens knibbelen ze daar dan iets van af. We noemen dat besparen, maar eigenlijk komt het neer op in een trager tempo toch meer geld uitgeven.

Op een dik jaar van de verkiezingen blijkt dat ook de federale regering van de MR, de N-VA, CD&V en Open VLD moeite heeft de ‘money’ te tonen. Er is wel degelijk bespaard, leren berekeningen van De Tijd. Maar het geld is gebruikt om belastingen te verlagen, in de eerste plaats voor wie werkt. Dat heeft de economie gezonder gemaakt, omdat de welvaart van een land zonder belangrijke grondstoffen staat of valt met de mate waarin de bevolking aan de slag is. Maar het heeft de kwetsbare overheidsfinanciën niet gezonder gemaakt.

Je kan een euro uiteraard maar één keer uitgeven. Je kan niet belastingen verlagen én het gat in je budget dichten. Maar je kan ambitieuzer zijn en proberen twee euro’s te spenderen, waarvan de tweede de begroting gezonder maakt.

De regering is in hetzelfde bedje ziek als de vorige: de begroting in evenwicht is voor binnen een paar jaar en ieder jaar schuift die horizon op.

Op dit punt blijft de federale regering van premier Charles Michel onder haar eigen ambitieniveau. Daar zijn politieke redenen voor. In Franstalig België moet de MR opboksen tegen een linkse oppositie waar drie op de vier kiezers hebben op gestemd. En er is de positie van CD&V, dat zich heruitvond als een linkse partij in wat een centrumrechtse coalitie had moeten worden.

Maar de vraag blijft hangen wanneer we wel de begroting op orde zetten. Bij een lage economische groei mocht het niet omdat je volgens CD&V-vicepremier Kris Peeters ‘niet mag snoeien als het vriest’. Nu het is gestopt met vriezen en de Belgische economie naar een groei is geschoten die we de komende jaren wellicht niet makkelijk overtreffen, vindt zelfs centrumrechts dat het blijkbaar nog altijd niet het moment is om te snoeien.

Zo is deze regering wat de begroting betreft zoals de vorige coalities: de begroting in evenwicht is voor binnen een paar jaar en ieder jaar schuift die horizon op. Tot het moment dat de rente weer begint te stijgen en we een volledig jaarbudget voor justitie of defensie zullen moeten betalen aan extra intrestlasten. De regering streefde er terecht naar die kwetsbaarheid te verkleinen. Ze heeft stappen in de goede richting gezet, maar lost helaas haar eigen ambitie niet in.

Lees verder

Tijd Connect