Senior writer

Nog voor hij Amerikaans president wordt lijkt Donald Trumps handelsmerk een mix te worden van radicale uitspraken en een onverwacht pragmatisme.

In een interview met de Amerikaanse zender CBS heerhaalde Trump dat hij twee tot drie miljoen illegalen 'met een crimineel verleden' het land wil uitwijzen.

Net zoals de beruchte 'muur' met Mexico een prioriteit is. Dat hoeft geen muur van 1.800 kilometer te zijn, afrasteringen mogen ook. Wie weet zelfs drones die de bewaking voeren. Maar het beveiligen van de zuidgrens van de VS is een topprioriteit.

Trump wijkt hier geen millimeter af van zijn programma dat hij verdedigde tijdens de presidentiële campagne.

Hij lijkt evenmin in te binden op het vlak van het klimaatakkoord van Parijs. Dat wil hij ook zo snel mogelijk opzeggen, en hij laat nu zijn medewerkers onderzoeken hoe dat kan. Dat is op zich ook geen verrassing. Trump gelooft niets van de klimaatopwarming en vindt een akkoord daarover dus overbodig.

Anderzijds is er wel een pragmatische Trump. Bij zijn eerste ontmoeting met de huidige president Barack Obama, was Trump opvallend lovend voor zijn voorganger. Net zoals hij opvallend mild was voor Hillary Clinton bij zijn aanvaardingstoespraak.

Het atlantisme van de voorbije 60 is geen zekerheid meer.

In The Wall Street Journal laat Trump ook verstaan dat hij delen van de de algemene zorgverzekering, de zo gehate Obamacare, wil behouden op bepaalde punten 'maar dan goedkoper'.

Het aanstellen van Reince Priebus, de voorzitter van de Republikeinen, tot zijn kabinetschef is een teken dat Trump nadrukkelijk de band met die partij intact wil houden. Zijn extreemrechtse campagneleider Steve Bannon wordt wel speciale adviseur over strategische kwesties.

Trump wil als president vooral deals maken, iets waarvan hij zelf zegt dat hij dat tot perfectie heeft verheven. Dat wordt overigens sterk betwist.

Maar het is zeker dat hij als president snel dingen wil veranderen, zoals een zakenman snel deals wil afsluiten om zijn doelen te bereiken.

Dat levert onvermijdelijk een mengeling van radicalisme en pragmatisme op. Om zijn radicale ideeën om te zetten, heeft Trump onvermijdelijk de Republikeinse partij nodig.

Op dit moment hebben de Republikeinen de 'trifecta', de controle over het presidentschap en het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Dat is uitzonderlijk voor de Republikeinen. Na de oorlog zijn ze slechts zes jaar, twee jaar onder Eisenhower en vier jaar onder Bush, in die situatie geweest.

Als Trump krachtig wil optreden, moet hij snel handelen. En dan moet hij rekening houden met het establishment van de Republikeinse partij. Nu is die partij een slagveld, maar hij heeft wel de stemmen nodig in het Congres.

Dus wordt het voor Trump koorddansen tussen zijn radicaal programma en het pragmatisme om dat door te drukken.

Dat betekent wel dat hij altijd de limieten zal opzoeken. Voor Europa en voor de geopolitieke krachtsverhoudingen betekent Trump een breuk. Hoe diep en hoe ver die breuk zal zijn, is moeilijk in te schatten, maar Europa kan zich daar beter op voorbereiden.

Het atlantisme van de voorbije 60 jaar is geen zekerheid meer. En dat kan verstrekkende gevolgen hebben op geopolitiek vlak. Traditionele allianties zullen onvermijdelijk onder druk komen. Andere wellicht floreren, de Britten zijn al duidelijk aan een charme-offensief begonnen.

De voortvarendheid van Trump inzake het klimaatakkoord, maakt duidelijk dat het handelsakkoord met de VS ook mag afgeschreven worden.

Een Amerikaanse president krijgt meestal niet veel ruimte om zijn beleid te voeren. Als het beleid te verdelend is, dan wordt hij bij de tussenverkiezingen afgestraft. Objectief bekeken, heeft Trump dus twee jaar om de bakens van zijn beleid uit te zetten. Mislukt dat, kan hij bij de tussenverkiezingen in 2018 zijn 'trifecta' verliezen en dus ook zijn slagkracht.

Nu krijgen we nog de Trump van de slogans en de harde taal. In zijn team worden pragmatici benoemd. Vanaf 20 januari 2017 weten we waar hij écht naar toegaat. Het zal wat rauwer van toon worden, hoe rauw het in de politieke realiteit zal zijn, zal dan snel blijken. Maar de tijd van aarzelen en nadenken is voorbij. Het wordt dan een pak steviger.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud