Stefaan Michielsen

De hervormingsijver waarmee de regering-Michel begon, viel gaandeweg stil. De druk om door te pakken, ontbrak.

Je moet het dak herstellen als de zon schijnt, luidt het gezegde. Economische hervormingen voer je het best door als de conjunctuur gunstig is. De federale regering-Michel trad aan in oktober 2014, toen de financiële crisis grotendeels was uitgeraasd.

Bovendien stond ze uitzonderlijk voor een periode van vier jaar politieke rust, want niet verstoord door regionale of gemeenteraadsverkiezingen. Dat bood haar de mogelijkheid eindelijk eens werk te maken van structurele sociaal-economische hervormingen om ons land weerbaarder te maken, de economische dynamiek op te poken en onze welvaart op termijn veilig te stellen.

In België beginnen we het dak pas te repareren als de regen binnen gutst.

De ambities, vastgelegd in het regeerakkoord, waren groot. En met een gevulde gereedschapskist klommen de regeringsleden op het dak. Maar de hoge verwachtingen hebben ze niet helemaal ingelost, blijkt uit de balans die De Tijd van de regering-Michel maakt.

De dakwerkers begonnen onderling te kibbelen. Over welke soort pannen ze zouden gebruiken. Over hoe ze die zouden leggen. Of oude pannen hergebruikt konden worden. Over aan welke kant van het dak ze zouden beginnen. Ruzies over andere zaken - migratie en het veiligheidsbeleid - veroorzaakten bovendien geregeld oponthoud voor de werken aan het dak. En een van de vier dakwerkers bolde het voortijdig af.

De regeerperiode zit er nu op, maar het karwei is niet helemaal klaar. Er is het een en ander gebeurd. Maar de kwaliteit van het geleverde werk zal worden getest bij de eerstvolgende zware regenbui.

De vier regeringspartijen beseffen dat ze onder de lat zijn gebleven die ze zelf hoog hadden gelegd. Ze schuiven de verantwoordelijkheid daarvoor in elkaars schoenen.

De ambities, vastgelegd in het regeerakkoord, waren groot. En met een gevulde gereedschapskist klommen de regeringsleden op het dak. Maar de hoge verwachtingen hebben ze niet helemaal ingelost.

Waarom hebben ze niet harder doorgepakt? Omdat de urgentie ontbrak. ‘Je moet een probleem pas oplossen als het zich stelt’, was het devies van voormalige premier Jean-Luc Dehaene, die als een groot staatsman wordt bestempeld. Waarom zich zorgen maken over een lekkend dak als het zonnetje zalig schijnt?

De regering-Michel kon werken onder een gunstig economisch gesternte. De groei was niet uitbundig, maar wel behoorlijk. De werkloosheid liep terug. Er is zelfs krapte op de arbeidsmarkt. De inflatie is onder controle. Ons land heeft geen tekort op de handels- en dienstenbalans met het buitenland. De pensioenbom is niet ontploft. Het gat in de begroting is weliswaar niet helemaal gedicht, maar het is ook niet groter geworden. En de rente die België op zijn overheidsschuld betaalt, is historisch laag, wat wijst op het grote vertrouwen van de internationale financiële markten in ons land.

Dat verklaart de fel getemperde hervormingsijver van de regering-Michel. ‘In België schiet de politiek pas in gang als het land op de rand van de afgrond staat’, wist wijlen Luc Coene, de gouverneur van de Nationale Bank. Je herstelt het dak inderdaad het best als de zon schijnt. Maar in België beginnen we er pas aan als de regen binnen gutst. Dat uitstelgedrag breekt ons nog wel eens zuur op.

Lees verder

Tijd Connect