Redacteur Politiek

Dat de overheid voor het eerst sinds 1996 de ambtenarij ziet krimpen, is goed nieuws. Niet omdat een overheidsjob minder zinvol is dan een privébaan. Wel omdat het evenwicht zoek is.

Bijna 20 jaar lang groeide de groep ambtenaren in ons land gestaag, maar sinds begin dit jaar zit er een knik in de curve. In het eerste kwartaal daalde het aantal overheidsjobs in België, meldt de Nationale Bank. En in de drie maanden die volgden opnieuw.

De trend is belangrijk. Dus is het belangrijk om goed te weten naar wat we precies kijken. Met overheidsjobs wordt in deze de klassieke ambtenarij en de onderwijswereld bedoeld. De zorgsector en de wereld van de dienstencheques zitten er niet bij.

Om die reden is de koerswijziging goed nieuws. Dienstencheques zijn belangrijk, omdat ze laaggeschoolden die door de hoge loonkosten uit de arbeidsmarkt geduwd worden, toch aan het werk helpen. De zorgsector is cruciaal in een maatschappij waarin we almaar ouder worden. Daarom zijn daar - terecht - almaar meer jobs.

Onderwijs dan? Ook daar zijn de noden hoog, maar het probleem is er niet meteen een knip in het personeelsbeleid. Het is omgekeerd: scholen vinden net veel te moeilijk de gepassioneerde leerkrachten die ze nodig hebben.

Het DNA van een economie heeft zowel privé- als overheidsjobs nodig

De eerste cijfers suggereren daarom dat vooral in de klassieke ambtenarij jobs verdwijnen. Deze, maar ook vorige regeringen, kondigden al aanwervingsstops af, waarbij wie op pensioen gaat niet altijd wordt vervangen.

Als je op die manier het globale plaatje bekijkt, gaat het om een welkome daling. Tijdens de financiële crisis milderde de overheid de economische schok door te blijven aanwerven. De ambtenaren stegen in die jaren in aantal. Maar zo’n schokdemper moet ooit gelost worden.

Nu lijkt het ideale moment. Want terwijl de jobs in de klassieke ambtenarij dalen, stijgt het aantal privébanen. Dat maakt dat de overheid minder uitgeeft aan lonen, maar meer kan innen aan belastingen bij wie in bedrijven werkt. Dat schept ruimte om het groeiend aantal jobs in de zorgsector te kunnen betalen.

Het is die wisselwerking die we nodig hebben. Want uiteraard zijn overheidsjobs in se zinvol. Niemand twijfelt aan het nut van onderwijs, van zorg, van publieke veiligheid en van een goed werkende justitie. Maar het is niet omdat die jobs zinvol zijn, dat de financiering automatisch volgt. Daarvoor blijft een goed evenwicht, met een stevige privésector belangrijk. Met overheidsuitgaven van rond 54 procent van het bruto binnenlands product zit die balans al voldoende gevaarlijk scheef.

Er speelt daarenboven ook een softer argument. Het DNA van een economie heeft zowel privé- als overheidsjobs nodig. De ene zijn nerveuzer en innovatiever. Ze brengen de echte groei als ze goed werken en ze verdwijnen als het slecht gaat. De andere zijn stabieler en geven meer rust. Maar ze blijven soms te lang bestaan, ook als ze onnodig zijn geworden. 

Een daadkrachtige overheid is nodig. Maar om haar betaalbaar te houden hebben we meer privéjobs als tegen­gewicht nodig.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud