Amerikaanse toezichthouders ondermijnen Bazel II met beperkte toepassing

(tijd) - De Amerikaanse financiële toezichthouders willen het nieuwe kapitaalakkoord Bazel II slechts in afgeslankte vorm en voor enkele topbanken toepassen. De verfijningen in het risicobeheer die Bazel II aanbrengt, wegen volgens de VS niet op tegen de complexiteit en de implementatiekosten van het akkoord. De Amerikaanse unilaterale afwijzing ondermijnt de filosofie van Bazel II. 'De VS moeten goed nadenken over de gevolgen', waarschuwt Rudi Bonte, directielid van de Commissie voor het Bank- en Financiewezen (CBF).

De besprekingen over Bazel II zitten in de laatste rechte lijn. Bazel II is het reglementaire kader waarbinnen alle banken moeten werken om de stabiliteit van de bank en de hele financiële sector te waarborgen. Begin mei publiceert het Bazelcomité, een orgaan van de Bank voor Internationale Betalingen dat die regels opstelt, een derde versie van de teksten.

De banksector krijgt dan nog eenmaal de kans om opmerkingen te formuleren. Eind 2003 zou er een definitief akkoord moeten zijn. De invoering is gepland voor eind 2006.

Bazel II moet het rigide Bazel I-akkoord uit 1988 vervangen. Bazel II wil het kapitaal dat banken opzij moeten zetten voor kredieten nauwer laten aansluiten bij de werkelijke kredietrisico's. Om de risico's en het bijhorende kapitaalbeslag te bepalen, hebben banken de keuze uit drie methoden. De standaardbenadering is de minst geavanceerde en sluit aan bij de oude Bazel I-methode. De twee andere methoden zijn gesofistikeerder en maken gebruik van interne ratingmodellen.

De Amerikaanse financiële toezichthouders schieten - met de eindmeet in zicht - het nieuwe kapitaalakkoord plotseling grotendeels af. Roger Ferguson, vice-voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed), verklaarde enkele weken geleden tijdens een hoorzitting in het Congres dat de Amerikaanse toezichthouders enkel de meest geavanceerde methode willen invoeren. De twee andere methoden om de kapitaalvereisten te berekenen, worden afgevoerd. Bovendien moet enkel 'een tiental grote Amerikaanse banken' Bazel II naleven. Ferguson verwacht dat daarnaast nog een beperkt aantal grote instellingen vrijwillig voor de nieuwe methode zal kiezen. 'Voor alle andere banken in dit land blijft Bazel I gelden. Voor deze duizenden banken zijn de gebreken van de huidige regels onvoldoende groot om een overgang naar Bazel II te verplichten', aldus Ferguson.

De Amerikanen verantwoorden hun verzet door op de 'enorme kosten' van de invoering van Bazel II te wijzen. Banken moeten heel wat investeren in IT en personeelsopleiding. Een ander argument is de overdreven complexiteit van het nieuwe akkoord. Dit maakt een gelijke toepassing van de regels in verschillende landen praktisch onmogelijk, menen de VS-toezichthouders.

De kritiek van de Amerikanen is niet nieuw. Vooral de Office of the Comptroller of the Currency (OCC) heeft vaak met scherp op Bazel II geschoten. De OCC ziet toe op de duizenden kleine banken die de VS nog rijk is. De toezichthouder vraagt zich luidop af of een 'Cadillac' als Bazel II wel nodig is voor die vele kleinschalige banken.

De enorme complexiteit van Bazel II zorgt ook in Europa sporadisch voor zure opmerkingen. Zo klaagde vooral Duitsland over de strenge kapitaaleisen voor kredieten aan KMO's, wat deze kredieten fors duurder dreigde te maken. Het Bazelcomité paste het akkoord aan om met de Duitse verzuchtingen rekening te houden. Aanpassingen gebeurden ook regelmatig op vraag van de Amerikaanse banken.

'De plotse ommekeer in de Amerikaanse houding komt toch wel als een verrassing voor de Europese toezichthouders', zegt CBF-directielid Rudi Bonte. Bonte vertegenwoordigt België in het Bazelcomité. De VS plaatsen een bom onder de hele filosofie van Bazel II. Het kapitaalakkoord wil - net als Bazel I - de internationale standaard zijn, maar het Bazelcomité heeft geen wetgevende macht. Het is aan de individuele landen om het akkoord in wetten om te zetten.

'Wij kunnen de VS niet verplichten Bazel II in te voeren', stelt Bonte. 'Maar Europa heeft de VS wel duidelijk gemaakt dat ze goed moeten nadenken over de gevolgen van hun houding. Het is immers van groot belang dat we op internationaal niveau een 'level playing field' krijgen. Als we in Europa alle banken en beurshuizen Bazel II opleggen, verwachten we dat dat in andere landen ook gebeurt, en zeker in de VS.'

'Ik denk dat de VS zich realiseren dat er een probleem van 'level playing field' is. Dat geldt bijvoorbeeld voor Amerikaanse bankdochters die in Europa actief zijn. Zij zijn onderworpen aan de lokale regelgeving, in de toekomst Bazel II dus. Trouwens, het afwijzen van Bazel II kan zich ook tegen de VS keren. Het nieuwe kapitaalakkoord verlaagt bijvoorbeeld de solvabiliteitsnormen voor KMO-kredieten. De Amerikaanse banken blijven met strengere kapitaaleisen zitten', zegt Bonte.

Het CBF-directielid is toch hoopvol gestemd. 'We proberen binnen het Bazelcomité alsnog de plooien glad te strijken, en ik denk dat dat kan lukken. Het is belangrijk voor de geloofwaardigheid van het toezicht.'

Kris VAN HAMME

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud