Bart Haeck

Een ambitieus klimaatbeleid zal geld kosten. Maar zelfs zonder dat beleid is er nu al 7,7 miljard euro te kort, stelt het Planbureau.

De volgende federale regering zal geen berg geld hebben om naar inzicht en beste vermogen te investeren in een nieuw en ambitieuzer klimaatbeleid. Integendeel, ze moet al op zoek naar ruim 7 miljard euro om het overheidsbudget eindelijk weerbaar te maken voor de vergrijzingskosten. Die pijnlijke berekeningen heeft het Federaal Planbureau gemaakt.

Zo goed als zeker barst daar een nieuwe cijferoorlog over uit. Federaal minister van Begroting Sophie Wilmès (MR) zei vorige week nog dat het gat in de begroting is teruggedrongen tot 0,8 procent van het bruto binnenlands product, volgens haar de sterkste prestatie in tien jaar. Maar dat resultaat is te danken aan tijdelijke meevallers, legt het Planbureau uit, waardoor het gat dit jaar weer groeit tot 1,7 procent van het bbp.

Bovendien zitten een paar dingen tegen. De Europese Commissie verlaagde gisteren de groeivooruitzichten voor de Belgische economie. Bovendien is een bijsturing van het budget moeilijker dan anders doordat de regering in lopende zaken zit. De cijferaars die zo’n bijsturing voor de regering moeten voorbereiden, zijn niet aan het werk gezet.

Het blijft de grote ontgoocheling van de regering-Michel, die elders bijzonder nuttige en nodige sociaal-economische hervormingen doorvoerde. Wie werkt, verdient netto nu meer. De vennootschapsbelasting is hervormd. De koopkracht van gezinnen is gestegen. Het investeringsklimaat lijkt prima, als we de komst van het Britse chemiebedrijf INEOS en de recordinvesteringen van 2018 zien. Er zijn meer mensen aan het werk, wat het beste fundament is om een gezonde begroting op te bouwen, en veel van die jobs zijn wel degelijk de verdienste van de regering.

En ja, het gat in de begroting is gehalveerd, erkent het Planbureau. Maar de verwachtingen lagen veel hoger. Uiteindelijk restte de meerderheidspartijen te weinig politiek kapitaal om nog nieuwe belastingen en nieuwe besparingen aan de kiezer verkocht te krijgen.

Het gat dat deze regering nalaat, worden de belastingen en besparingen van de volgende en zet de klimaatmarsen in een realistisch daglicht. Er is geen reservepotje met geld voor groene investeringen. Er zit nog altijd een gat in het budget. Er is een gigantische staatsschuld en twee schulden staan niet eens in de boekhouding ingeschreven: een sociale schuld - de belofte om almaar grotere bedragen aan pensioenen en ziektekosten van een ouder wordende bevolking te besteden - en een ecologische schuld - de noodzaak om de kosten van milieuschade door te rekenen aan de bevolking.

Dat verklaart meteen waarom het slechte politiek is dat klimaatexperts een klimaatwet schrijven. Ja, ze hebben de expertise om een ernstig beleid uit te dokteren. Maar ze hebben niet het mandaat om de bijbehorende inspanning te vragen aan de kiezers van een land dat al niet het geld vindt voor zijn gewone uitgaven, de vergrijzing niet kon voorbereiden, qua belastingen al bijna wereldkampioen is en nu ook een klimaatfactuur kan verwachten.

De échte politieke klimaatvraag is niet wat we moeten doen, maar vooral wat we niet meer gaan doen. Zodat er geld vrijkomt.

Lees verder

Tijd Connect