Jean Vanempten

De Chinese communistische partij maakt de weg vrij voor president XI Jinping en laat hem toe meer dan twee ambtstermijnen te zetelen. Het was voorspelbaar, maar de machtsconcentratie geeft te denken. Een nieuwe rode keizer staat klaar.

Sinds hij in 2013 aan de macht kwam, heeft Xi een ambitieus programma ontrold. Hij pakte de corruptie hard aan en ruimde daarbij ook de politieke tegenstand op. Hij ontwikkelde economische projecten, beloofde te strijden tegen de opwarming van de aarde én keerde terug naar een meer nationalistisch en zelfbewust China.

Toen in oktober 2017 bij het congres geen opvolger voor XI werd aangewezen, was het al duidelijk dat Xi meer dan de twee traditionele termijnen zou uitdoen. Zijn invloed is zo groot dat hij de geplogenheden van de communistisch partij naar zijn hand kan zetten en dat de partij hem daarbij bijzonder weinig in de weg legt.

De speciale status van Xi werd nog eens benadrukt door het feit dat zijn gedachten zijn opgenomen in de grondwet, een voorrecht dat hij alleen deelt met de historische leider Mao en de man die voor China de deur op de wereld opende, Deng Xiao Ping.

De ambitieuze Chinese leider wil zijn land niet alleen economisch maar ook militair uitbouwen. Beide gaan hand in hand. De armoede moet weg tegen 2020 maar tegen dan moet het land ook militair steviger toegerust zijn. China wil gewoon een echte grootmacht zijn naast de VS. Economisch is het land overigens al zover.

Om het regime te handhaven is ook de repressie toegenomen. De controle op het internet en sociale media is strenger en de mensenrechten blijven van oudsher een pijnpunt.

Ondanks alles lijkt China daarmee gemakkelijk weg te komen. Het is dringen aan de poorten om ofwel in China aan de slag te kunnen ofwel Chinees geld te lokken voor investeringen.

Ook daar zijn limieten aan. De ondergang van de groep Anbang, die hier te lande een bank en verzekeraar controleert, leert dat het ondernemersinitiatief beperkt is. Uiteindelijk is het de Chinese staat zijn die beslist.

Als Xi meer dan tien jaar aan de macht zal zijn, een invloedrijke partijkrant gewaagde al tot 2030, past hij naadloos in het rijtje sterke leiders die zich autoritair aan de macht vastklampen, zoals dat ook in Rusland of Turkije gebeurt.

En niet alleen daar overigens. Het is duidelijk dat in de westerse democratieën een zekere vermoeidheid heerst. Er zijn nog maar weinig lichtende voorbeelden van goedwerkende representatieve democratieën. Noch in de VS, noch in Europa kan je spreken van bloeiende democratieën. En de opkomst van het populisme maakt de roep om sterke leiders in democratische landen sterker, zie maar naar Hongarije of Polen.

China is nooit een voorbeeld van democratie geweest, en het zal nog wel even duren vooraleer het land zover is.

China is nooit een voorbeeld van democratie geweest, en het zal nog wel even duren vooraleer het land zover is. Wat nu gebeurt, is dat de autoritaire tendens wordt versterkt. Dat de cultus van de leider weer wordt aangezwengeld. Dat de draad van de keizerlijke traditie uitdrukkelijk opnieuw wordt opgenomen.

In tijden waarin de democratie het moeilijk heeft, leeft het autoritaire model op. En bij een grootmacht in wording, zoals China, wordt de autocraat dan ook steeds belangrijker. Dat Xi langer in het zadel zal blijven, zal niet alleen invloed hebben op zijn land, maar ook op de rest van de wereld. China zal geopolitiek een steeds grotere rol opeisen en die grotere rol zal door die ene man worden ingevuld. ‘Papa Xi’ - zoals de president officieel aangesproken mag worden- zal in de komende tijd zijn rol op het wereldtoneel alleen maar zien groeien.

 

 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content