Azerigate

De Europese Raad, parlementaire zitting. ©Conseil De L'europe

De wantoestanden die in de Raad van Europa zijn ontdekt, moeten de aanleiding zijn om de opdracht en de werking van de instelling kritisch te bekijken.

Enkele Europese tweederangspolitici hebben zich tegen betaling voor de kar van Azerbeidzjan laten spannen om in de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa een goednieuwsshow op te voeren over het respect voor de democratische spelregels en de mensenrechten in het Euraziatische land. Ze hebben de gedragscode geschonden die geldt voor de leden van die assemblee, heeft een onderzoekscommissie van de instelling geoordeeld.

Twee Belgen worden met de vinger gewezen - Stef Goris (Open VLD, LDD) en Alain Destexhe (MR) - maar ook een Duitser, een Italiaan, een Spanjaard en een Fin, die vanuit hun nationale parlementen naar de assemblee van de Raad van Europa waren afgevaardigd. Voor die backbenchers was dat mandaat een middel om de sleur van hun bezigheden in hun nationale parlement wat te doorbreken, om zich belangrijker te achten, om internationale reisjes te maken en om een extra vergoeding mee te pikken.

Internationale instellingen hervormen is nog moeilijker dan nationale.

Blijkbaar was dat voor sommigen niet genoeg, en zijn ze bezweken voor het geld dat ze konden vangen door te lobbyen en rapporten te kleuren. Het regime in Bakoe was er blijkbaar veel aan gelegen internationale geloofwaardigheid te verkrijgen. Het oliegeld dat het daarvoor gebruikte, werd gretig in ontvangst genomen. De parlementsleden van de Raad van Europa die zich voor hun dubieuze diensten lieten betalen, hebben bewezen de instelling waarin ze hun land vertegenwoordigden en haar opdracht niet ernstig te nemen, en hun plaats daar niet waard te zijn.

De Raad van Europa is opgericht in 1949, na de Tweede Wereldoorlog, als een bouwsteen voor een Verenigde Staten van Europa. Hij was bedoeld om de rechtsstaat, respect voor de democratische rechtsregels en de mensenrechten te promoten. Hoewel ouder, werd de Raad van Europa relatief snel overvleugeld door de Europese Unie, die inzette op economische samenwerking. Het parlement van de Europese Raad en dat van Europese Unie maakten een poos gebruik van hetzelfde gebouw in Straatsburg.

De Raad van Europa is een nuttige instelling. Hij heeft het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mensen en de Fundamentele Vrijheden voortgebracht, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat op de naleving daarvan toeziet, en het Europees Sociaal Handvest. Maar het kan geen kwaad de opdracht van de instelling, die nu bijna 70 jaar oud is, eens grondig te evalueren.

Dat geldt zeker voor de structuur die daarrond is opgezet. Is die niet te zwaar, en te duur? Het beslissingsorgaan van de Raad is het Comité van Ministers, bestaande uit de ministers van Buitenlandse Zaken van de 47 lidstaten. Daarnaast heeft elk land een permanente vertegenwoordiger bij de instelling, is er de Parlementaire Vergadering met een louter adviserende rol, en een ambtelijk apparaat van meer dan 1.000 medewerkers. Kan het niet efficiënter?

Azerigate moet de aanleiding zijn om die hele structuur kritisch tegen het licht te houden. Want het is nu wel duidelijk dat een en ander verkeerd is gegroeid bij de Raad van Europa. De praatbarak die de Parlementaire Vergadering is, is die bijvoorbeeld wel nodig?

Internationale instellingen hervormen is nog moeilijker dan nationale instellingen, omdat er zoveel meer partijen, belangen en gevoeligheden in het spel zijn. Maar dat is geen excuus om het niet te doen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud