<B>Commentaar over Duitse verkiezingen:</B> Geen duidelijk mandaat

De Duitse kiezers hebben hun politici opgezadeld met een onverwachte verkiezingsuitslag. Een coalitievorming ligt niet voor de hand. Want niemand kreeg een duidelijk mandaat om te regeren. De rood-groene coalitie verloor haar krappe meerderheid, maar het alternatief - de coalitie van christen-democraten en liberalen - haalde evenmin een meerderheid.

Duitsland heeft nood aan drastische en verregaande economische hervormingen; dat was de stelregel van het zwart-gele kamp. De christen-democratische CDU/CSU, gesteund door de liberale FDP, wilde met de grove borstel door het Rijnlandmodel gaan en in een klap het bestaande model overboord gooien. Daarvoor haalde CDU-topvrouw Angela Merkel zelfs Paul Kirchhof van de academische stal. Kirchhof kwam met de zogeheten vlaktaks, een lineaire belasting van 25 procent ongeacht iemands inkomen. Voor een ruime meerderheid van de Duitsers voelde dat aan als een grove sociale onrechtvaardigheid. Door dat soort stuntwerk verloor Merkel in twee maanden een comfortabele meerderheid en gaf ze de sociaal-democratische kanselier Gerhard Schröder de ruimte om terug te vechten.

Het wantrouwen van de Duitsers tegen de verregaande vernieuwingen hoeft niet echt te verbazen. Het Duitse bedrijfsleven wacht niet op politieke hervormingen, maar herstructureert inmiddels zelf. Gisteren maakte Siemens bekend dat duizenden mensen worden ontslagen. Eerder liet Volkswagen de keuze aan de arbeiders: loon inleveren of fabrieken dicht. Zulke ingrepen, hoe noodzakelijk ook, zijn niet van aard om het vertrouwen op te krikken. Integendeel, de Duitse consument gaat in het verweer omdat hij vreest dat hij het volgende slachtoffer wordt van een inleveringsronde dan wel een ontslag.

Bovendien is het geloof in de politiek verdwenen, zeker het geloof dat de politiek de economie kan aanzwengelen en de werkloosheid kan terugdringen.

Het gevaar bestaat dat de uitslag van de verkiezingen de crisissfeer nog verergert. En een economische malaise in Duitsland weegt op de rest van Europa. Niet het minst op België, want Duitsland is een belangrijke exportpartner.

De oplossing van het kluwen blijft de 'grote coalitie', het samengaan van de twee grote partijen. Maar dat ligt gevoelig. Commentatoren hebben het al snel over inertie, maar dat hoeft niet zo te zijn. Van 1966 tot 1969 regeerde in Duitsland ook een grote coalitie. Het land zat toen ook in slechte papieren. En de grote coalitie wist het schip toen snel recht te trekken. Dat vraagt natuurlijk veeleer staatsmanschap dan politiek machiavellisme.

Zowel de SPD als CSU/CDU is ervan overtuigd dat er hervormingen moeten komen. Zaak is een vergelijk te vinden dat uitvoerbaar is. Maar daar moeten eerst enkele grote ego's aan beide zijden van het politieke spectrum van overtuigd worden.

Jean Vanempten

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud