<B>Pigment</B>: Net als in de film

(tijd) - De nieuwe Franse film 'Banlieu 13' zorgt voor beroering bij de Brusselse bioscoopuitbaters. Kinepolis Group en UGC, de twee bioscoopreuzen in de hoofdstad, beslissen de film 'uit veiligheidsoverwegingen' niet te programmeren. Opmerkelijk genoeg is 'Banlieu 13' een film die door de intergemeenschapscommissie voor de filmkeuring het etiket 'kinderen toegelaten' kreeg opgeplakt.

Parijs in het jaar 2013. De getto's zijn vrijzones waar anarchie regeert. De Franse overheid verliest elke greep en bouwt een muur rond 'Banlieu 13'. Criminele bendes ter grootte van kleine legertjes zwaaien er de plak. De politie kijkt toe en buigt het hoofd voor de drugsbaronnen. Tot hier het kader van 'Banlieu 13', een film waarvoor de Franse filmmaker Luc Besson het scenario en de productie voor zijn rekening nam.

'Nooit gezien', klonk het vorige week bij Belga Films, de verdeler van 'Banlieu 13'. Het filmhuis hoorde 'met verbijstering' hoe de twee bioscoopuitbaters ervoor bedankten de film in hun Brusselse zalen te programmeren. 'Als een film slecht is, koopt een bioscoopuitbater die natuurlijk niet aan', legt Jean-Marie Gregoire, marketing- en communicatie manager van Belga Films, uit. 'In onze sector worden heel vaak mondelinge afspraken gemaakt. Wij hadden met zowel UGC als Kinepolis een voorakkoord over deze film. Maanden geleden wisten ze dat deze film zou verschijnen. Beide groepen hebben toen laten weten dat ze geïnteresseerd waren. Als gevolg van recente incidenten en een veiligheidsprobleem in de bioscoopzalen komen ze nu op die afspraken terug. Het is de allereerste keer dat een product niet wordt vertoond uit veiligheidsoverwegingen. Voor dit soort film is Brussel goed voor 40 procent van de box-office-inkomsten. We hebben berekend dat we ongeveer 250.000 euro bruto inkomsten mislopen.'

Belga Films zegt verder dat het niet de enige is die een financiële aderlating lijdt nu 'Banlieu 13' niet wordt vertoond door de Brusselse filmreuzen. 'Kinepolis en UGC straffen hun goede klanten af door deze film niet te vertonen. Ze laten criminelen in Brussel met andere woorden hun programmatie bepalen', vervolgt Jean-Marie Gregoire. 'Hoe gaan ze dat aan het overgrote deel van hun klanten uitleggen? Daarbovenop schuiven ze het veiligheidsprobleem in de zalen af op de programmatie en de filmverdelers. Maar deze weigering heeft niets te maken met de inhoud van 'Banlieu 13'. Deze bioscoopuitbaters gaan ervan uit dat een film over bendes ook bendes naar de zalen zal lokken. Hoe verklaren ze dan dat er tijdens vertoningen van een animatiefilm als 'Shrek' ook incidenten zijn geweest?'

Ondanks de controverse van de laatste dagen is er bij UGC 'geen commentaar' beschikbaar. Myriam Dassonville is communicatiemanager bij de bioscoopuitbater Kinepolis Group. Zij wil wel kwijt waarom de groep de film bant uit haar Brusselse zalen. 'We weten dat deze film een kaskraker is in Frankrijk en dat we veel geld verliezen door hem niet te programmeren. Maar wij opteren voor een preventieve veiligheidsmaatregel met effect op lange termijn. Dit heeft niets te maken met paniekvoetbal. Wij willen een veilige omgeving voor ons publiek. Elk incident in de bioscoop is er een te veel.'

'Wij handelen in het algemeen belang', vervolgt Dassonville. 'We vrezen van deze film specifiek dat bepaalde mensen die wij liever niet in onze zalen krijgen zich met de inhoud van de film zouden kunnen identificeren. We streven er trouwens naar meer bezoekers in familieverband naar onze zalen te krijgen.'

Maar er is meer. 'Banlieu 13' krijgt in Brussel een andere behandeling dan in Eigenbrakel en Luik. Brusselse klanten die de film willen zien, moeten naar het Franstalige landsgedeelte. Waalse bendes lijkt Kinepolis niet te vrezen want aan de andere kant van de taalgrens staat 'Banlieu 13' gewoon geprogrammeerd. Uit de uitleg van Kinepolis valt op te maken dat de doelgroep van 'Banlieu 13' overeenstemt met de mensen met wie hij gaat: straatcriminelen die geen regels of wetten respecteren. En omgekeerd dat wie de film wil zien meteen behoort tot het soort jongens over wie de film gaat. Of ook wel hetzelfde publiek als het soort toeschouwers met wie de bewakingsdienst van de bioscoopuitbater de laatste tijd de handen vol mee heeft?

'Precies door deze maatregel te nemen vestigt Kinepolis de aandacht op de film en op de problemen die zich de laatste tijd in de bioscoop stellen', vertelt professor Daniël Biltereyst, hoogleraar mediastudies aan de Universiteit Gent. 'De beslissing de film niet te programmeren is misschien het gevolg van een wat ongelukkige communicatie. Door de film niet te verdelen in Brussel en wel in de Waalse steden, trekken ze extra aandacht op de situatie in de hoofdstad. Maar Kinepolis is erg bezig met imagovorming. De groep streeft er naar meer mensen in familieverband naar de cinema te doen komen. Steeds vaker zien we in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië ook dat het concept van de 'multiplex' opgang maakt. De bioscoop als veilige haven, met daarrond winkels en allerlei mogelijke ontspanningsmogelijkheden, is daarbij erg belangrijk. Een beeld van bendes die de bioscoop terroriseren kan heel dat beeld doorbreken.'

Kan de vertoning van 'Banlieu 13' een gevaar voor de veiligheid betekenen? 'In geen geval', zegt Hubert Sacré, de bioscoopuitbater van Cinéma Aventure in Brussel. 'Ik was geshockeerd toen ik hoorde van de weigering van Kinepolis en UGC', begint Sacré. 'Ik geloof geen seconde dat deze film incidenten zal uitlokken.' Sacré doorprikt ook met veel plezier het commerciële vacuüm dat UGC en Kinepolis in Brussel rond 'Banlieu 13' creeërden. Vanaf vandaag loopt de film gedurende de hele dag in de twee zaaltjes van Cinéma Aventure. 'Een originele versie en een ondertitelde', zegt Sacré. 'Nog voor ik de film gezien had, heb ik Belga Films aangeboden 'Banlieu 13' te vertonen in mijn bioscoop. Ik vind het schandalig dat in de hoofdstad van Europa films om hun inhoud worden verstopt voor het publiek. Deze film is een product van de vrije meningsuiting zoals elk ander. Los van de inhoudelijke of vormelijke kwaliteiten ervan. Ik baat deze bioscoop sinds 35 jaar uit. Toen 'Last Temptation of Christ' verscheen, waren er zelfs betogingen tegen die film. Ik heb me toen ook niet laten tegenhouden. En ik zal me altijd blijven verzetten tegen eender welke vorm van censuur.'

'De Belgische overheid kent geen censuur voor volwassenen', verbetert Georges Reniers, de voorzitter van de intergemeenschapscommissie voor de filmkeuring. 'C'est arrivé près de chez vous' is een voorbeeld van een film die in ons land kinderen niet toegelaten was. In Zweden is de commissie veel strenger. Een Zweedse collega vroeg me over die film zelfs hoe het mogelijk was dat zoiets ooit was gedraaid. Zweden heeft die film indertijd verboden voor volwassenen. Ik ben volledig tegen censuur. In België bestaat trouwens geen filmcensuur. Tenzij de inhoud van een film in strijd is met de wet.'

Maar volgens een wet uit 1920 is geen enkele film in Belgische bioscoopzalen per definitie 'kinderen toegelaten'. Elke film, behalve documentaires, moet aan de commissie worden voorgelegd, wil hij het label 'kinderen toegelaten' krijgen.

'Perversiteit is het enige criterium dat wij gebruiken om bezoekers jonger dan 16 jaar niet toe te laten tot een film', vervolgt Reniers, die jeugdrechter op rust is. 'Wij spreken ons niet uit over de vraag of een film wenselijk is, laat staan kwalitatief goed. De commissie heeft eensgezind besloten 'Banlieu 13' toe te laten voor kinderen onder de 16. Het is zo dat er veel geweld in de film te zien is maar de toelating is er gekomen omdat de algemene draagwijdte van de film niet pervers of immoreel is. Dat oordeel is uiteraard een kwestie van appreciatie. De wetgeving van 1920 is totaal onaangepast. Het is zwart of wit. Ofwel toegelaten voor iedereen ofwel voor iedereen boven 16. Maar deze wet heeft niets te maken met de problematiek van 'Banlieu 13'. Blijkbaar wordt deze film uit de zalen gebannen omwille van herrieschoppers van ouder dan 16 die de wet komen stellen in de bioscoop. Zelfs als we in het kader van een betere wetgeving deze film niet zouden toelaten voor kinderen jonger dan 12 of 14 zou dat niets hebben veranderd. Daarnaast is een cinema-uitbater een handelaar', besluit Reniers. 'Hij doet niet aan liefdadigheid maar koopt de rechten op een film en wil met de vertoning van die film geld verdienen. Als hij meent een goede reden te hebben een film niet te vertonen, is dat geen censuur maar zijn goed recht.'

Katrien BRUYLAND

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud