<B>Pigment over EU en Turkije:</B> Het beleg van Wenen

De start van de toetredingsonderhandelingen met Turkije kan in Europa rekenen op weinig enthousiasme. Referenda hebben het geloof in de Europese toekomst uitgehold. Peilingen bij de publieke opinie wijzen op een groeiende afkeer van Turks EU-lidmaatschap. En meer en meer politici laten zich meedrijven op de golven van goedkoop populisme door telkens nieuwe voorwaarden te verbinden aan de oude belofte dat Turkije gesprekken met Europa mag beginnen.

Zo eiste het Europees Parlement deze week de erkenning van de volkerenmoord op de Armeniërs voor Turkije tot de Europese club kan toetreden. Europa schermt met geografische bepalingen en culturele verschillen om Turkije buiten de Europese landkaart te houden. Maar wat werkelijk meespeelt, hoewel zelden uitgesproken, is de angst voor de islam. Om die angst een naam te geven wordt een wel erg selectieve greep uit de gemeenschappelijke geschiedenis genomen. De kruistochten tegen de goddelozen, de val van Constantinopel en de overheersing van een deel van Europa, tot het beleg van Wenen, door de Ottomanen.

Het vreemde is dat in Turkije geen vraagtekens worden geplaatst bij het deel uitmaken van Europa. In klein-Azië, zoals het toen al werd genoemd, staat de wieg van de Europese cultuur. Het volstaat gewoon iets verder terug te gaan in de geschiedenis om dat gemeenschappelijke verleden en die verbondenheid te zien.

Europa worstelt met het eigen verleden én met de toekomst. Als Turkije lid wordt van de Unie, wordt het meteen het grootste en machtigste EU-land. Dat dat tot enorme machtsverschuivingen zal leiden in Europa, spreekt voor zich. En dat zo'n scenario vrees opwekt, zeker met het huidige Turkije voor ogen, is niet meer dan normaal.

Dat enkel een grondig veranderd Turkije lid kan worden van de Unie, wordt zelden gezegd. Precies omdat Turkije tijd nodig heeft om zich aan te passen aan de Europese normen en waarden duren de toetredingsonderhandelingen minstens tien jaar. Maar Turkije raakt stilaan geprikkeld door zoveel uitingen van Europese onwil en telkens nieuwe vertragingsmanoeuvres.

De unieke kracht van het Europese project lag altijd in het overstijgen van historisch gegroeide tegenstellingen en vijandigheden. Die boodschap van vrede, stabiliteit en welvaart is even actueel met het oog op de relaties met Turkije. Met een vijandig of door Europa gefrustreerd Turkije aan de buitengrens zijn de stabiliteit en de welvaart in Europa rechtstreeks bedreigd.

Door Turkije systematisch te blijven vereenzelvigen met de Ottomaanse goddeloze veroveraars doet Europa de geschiedenis geweld aan, en hypothekeert het de toekomst. Bovendien laat Europa dan een historische kans liggen om de mooie woorden van pluralisme, democratie en een multiculturele maatschappij in de praktijk te brengen. Want precies dat samengaan van culturen, godsdiensten en tradities is voor een modern Europa de uitdaging voor de volgende decennia.

Kris Van Haver

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud