algemeen hoofdredacteur

Het dak moest worden gerepareerd terwijl de zon scheen, maar regeringen op alle niveaus in ons land verzuimden dat.

De hitte hing nog in sommige aftandse kabinetten in de Wetstraat toen de ministers deze week kwamen binnengedruppeld. De actualiteit zette echter meteen op scherp waar we voor staan: een barre winter.

Gazprom praatte begin deze week de gasprijs naar nieuwe records met de waarschuwing dat de al krankzinnig hoge gasprijs mogelijk nog eens met 50 (!) procent kan stijgen in Europa.

De Duitse regering kondigde maandag een heffing op het gasverbruik aan die de factuur van een Duits gezin boven de al ongeziene stijgingen nog eens 500 euro aandikt. Maar de hogere energiekosten dreigen de Duitse economie nog dit jaar in recessie te doen gaan. En dus flipflopten de Duitsers en verlaagden ze vrijdag de btw op gas van 19 naar 7 procent, om zo de lasten van die nieuwe gasheffing te verlagen.

Ook voor ons land loert recessie om de hoek door de energiecrisis. Enkele energie-intensieve bedrijven hebben scenario's klaar voor een stillegging van de productie. De zinksmelter Nyrstar deed dat al in Nederland. Een neerwaartse spiraal.

Dat het Duitse economische sprookje almaar meer op zijn laatste benen lijkt te lopen kan ons zuur opbreken. Zo veel jaren heeft België het, ondanks een armlastige begroting en een weinig doortastend economisch beleid, met zijn kleine, open economie toch gered omdat ons treintje getrokken werd door de robuuste Duitse economie. Het omgekeerde dreigt nu die sputtert.

Bij de rentree is ook het nucleaire dossier terug van nooit weggeweest. Premier Alexander De Croo (Open VLD) kon na veel gezwoeg vlak voor het reces een princiepsakkoord sluiten met de kerncentrale-uitbater Engie, maar hij moet nog een aartsmoeilijke landing doen. Daarbij is de ware veldslag tegen welke voorwaarden de overheid bereid is het nucleaire 'passief' - het risico en de bergingskosten - deels of helemaal op zich te nemen. Een miljardendans.

Ook de Vlaamse regering staat onder druk in de energiecrisis. Minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) kondigt een groot programma voor energievriendelijke renovaties aan. Een maatregel waar iets voor te zeggen valt, al moet het ruime miljard op begrotingen die al in het rood staan altijd ergens vandaan komen.

Dat brengt ons bij de budgettair barre winter die eraan komt en waarvoor het schouderophalen in de Wetstraat hemeltergend is. Het begrotingstekort en de schuldpositie van ons land zijn van de slechtste van Europa. In juli lag de verwachting op 5,1 procent bbp of 28 miljard euro tekort voor dit jaar en nog altijd een dikke 4,6 procent voor volgend jaar. Cijfers die nog zullen verslechteren omdat de economische groei nog te positief is ingeschat.

België heeft amper armslag omdat de regeringen de jaren met hoogconjunctuur hebben verspild. Zeg niet dat we er al geen twintig jaar voor waarschuwen.

Men heeft nagelaten zich voor te bereiden op een barre winter toen de zon scheen, toen we langdurige periodes van economische hoogconjunctuur en lage rentes kenden. Met beslissingen waar we nu het gelag voor betalen. Bijna 20 jaar geleden nam de regering-Verhofstadt 5 miljard euro uit het Belgacom-pensioenfonds om gewoon op te souperen in de begroting, om maar één voorbeeld te geven. In ruil daarvoor nam de staat de toekomstige pensioenverplichtingen van Proximus op zich. Vandaag bezwaren die verplichtingen onze begroting. Latere regeringen verzuimden het om terug te keren naar meer budgettaire orthodoxie, tot op vandaag. De rentebonus werd helemaal opgesoupeerd. Argwaan is op zijn plaats als straks de nucleaire verplichtingen worden overgenomen.

Vandaag beleven we met klimaat en energie postcovid een perfecte storm. Bovendien speelt de vergrijzing al volop. En in die perfecte storm hebben we amper armslag omdat we de goede jaren hebben verspild. Als de winter bar wordt, zeg niet dat we het al geen twintig jaar schrijven, dat er al geen -tig vergrijzingscommissies, monitoringcomités op wijzen, dat het IMF, de OESO of Europa onze Wetstraat niet jaar na jaar hebben gewaarschuwd.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud