Het maakt boos en triest dat op ruime schaal misbruik wordt gemaakt van de coronasteunmaatregelen.

In de reddingssloepen die de overheid heeft uitgezet om zelfstandigen en ondernemers te helpen die het financieel moeilijk hebben door de coronacrisis, bemachtigen ook mensen die gewoon een pleziervaartje willen maken een plekje. Als de overheid gul geld uitdeelt, kan je maar beter in de rij gaan staan, redeneren ze. Alle extraatjes zijn meegenomen, ook voor wie ze niet echt nodig heeft.

Uit getuigenissen die De Tijd verzamelde blijkt dat nogal wat misbruik wordt gemaakt van steunmaatregelen van de federale en Vlaamse regering. Door mensen en bedrijven die de steun niet nodig hebben en die er eigenlijk ook geen recht op hebben, maar er niet voor terugschrikken onjuiste verklaringen af te leggen of kunstgrepen uit te halen. Bedragen zijn op die frauduleuze praktijken niet meteen te plakken. Maar het lijkt een relatief wijdverspreid fenomeen. Het is om boos van te worden. En triest.

Als de overheid de geldkraan wijd opendraait en niet te streng selecteert wie zijn flessen mag komen vullen, kan je verwachten dat velen komen aanhollen. De overheid, die helemaal geen geld op overschot heeft, moest uiteraard snel handelen om economische drama's te voorkomen. Daarom heeft ze gekozen voor brede, algemene maatregelen, niet erg selectief en met weinig administratieve rompslomp. Dat is wegens de omstandigheden absoluut verdedigbaar. Maar dat zet de deur wel open voor misbruik.

De burgerzin van de Belgen is niet groot als er uit de staatskas gegraaid kan worden.

Controles achteraf zijn natuurlijk mogelijk. Maar de kans is groot dat de overheid belangrijker katten te geselen heeft en dat niet als een grote prioriteit ziet.

Gewetensprobleem

Net als bij het naleven van de lockdownmaatregelen rekent de overheid voor een stuk op de burgerzin van de Belgen. Maar die burgerzin blijkt niet heel groot te zijn als uit de schatkist kan worden gegraaid. Wie dat doet, schaamt er zich gewoonlijk niet voor. Die praat het goed als een beperkte compensatie voor al wat hij of zij als belastingen of sociale bijdragen aan de staat afdraagt.

Het plunderen van de staatskas, daar hebben weinig Belgen een gewetensprobleem mee. Het algemeen belang, daar maalt niemand om. Hoe het gat in de overheidsfinanciën wordt gedicht, is een zorg voor anderen. Dat is de Belgische ziekte. Iedereen probeert zich zoveel mogelijk te laven aan de geldfonteinen van de overheid.

Dat de Belgen op dat vlak zo weinig burgerzin hebben, heeft ook te maken met het slechte voorbeeld dat de beleidsmakers geven, door vooral hun politieke achterban te bedienen. Als parlementsleden van de afwezigheid van een sterke regering gebruikmaken om een extra pensioencheque van 190 miljoen euro ten laste van de staatskas uit te schrijven aan voormalige Limburgse mijnwerkers, kan je het andere Belgen eigenlijk moeilijk kwalijk nemen dat ze zichzelf een stukje van de koek toe-eigenen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud