Boete is straf

Stefaan Michielsen, senior writer ©Sofie Van Hoof

Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten. Het kan niet dat op kosten van de belastingbetalers een kussentje onder het zitvlak wordt geschoven, om de pijn te verzachten. En dat is wat Tessenderlo Chemie probeert te doen door een fikse Europese boete voor ongeoorloofde prijsafspraken als kosten in mindering te brengen van zijn belastbare winst.

Op die manier zou de boete voor Tessenderlo minder zwaar worden want een deel van de rekening wordt naar de gemeenschap doorgeschoven. De fiscus is het daarmee niet eens en stelt dat de boete fiscaal niet aftrekbaar is. De kwestie is voorgelegd aan een rechtbank, die daarover een prejudiciële vraag heeft gesteld aan het Grondwettelijk Hof.

In ons land is lang aanvaard dat bedrijven boetes voor inbreuken op de Europese concurrentieregels fiscaal in rekening mochten brengen. ‘Want de boete is geen straf’, verklaarde de minister van Financiën in 1997. Maar als het geen straf is, wat is het dan wel?

Het is niet normaal dat een bedrijf een boete voor kartelafspraken voor een belangrijk stuk afwentelt op de belastingbetalers, nadat hetzelfde bedrijf eerst op een laakbare manier exceptionele winsten heeft gemaakt op de rug van de consumenten - in veel gevallen dezelfde belastingbetalers. En hoe leg je uit dat de impact van een boete veel zwaarder is voor een bedrijf dat geen of weinig winst maakt en bijgevolg via de belastingen minder kan recupereren, dan voor een bedrijf dat zwelgt in de winsten?

Zou het bovendien niet logisch zijn dat de Europese kartelboetes in alle lidstaten op dezelfde manier fiscaal behandeld worden? Bij de prijsafspraken waarvoor Tessenderlo Chemie beboet is, waren nog vijf andere bedrijven betrokken. Als sommige landen toestaan dat de bedrijven die geldboetes fiscaal in mindering brengen van hun belastbare winst en andere landen niet, komt dat neer op een ongelijke behandeling. Op concurrentievervalsing zelfs.

In Nederland heeft het Gerechtshof in Amsterdam twee jaar geleden duidelijk geoordeeld dat een Europese kartelboete niet louter gezien kan worden als de terugbetaling van een op een ongeoorloofde manier verkregen voordeel, maar dat het een straf is. En een straf komt niet in aanmerking voor belastingaftrek. Punt.

In België is die duidelijkheid er nog niet. Onze wetgeving kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Het geschil tussen Tessenderlo Chemie en de Belgische fiscus, dat ter beoordeling aan het Grondwettelijk Hof is voorgelegd, kan meer klaarheid scheppen. Het standpunt dat de kartelboetes geen straf zijn, lijkt nog moeilijk vol te houden.

Als het Grondwettelijk Hof tot het besluit zou komen dat de Belgische wetgeving niet verbiedt dat zulke boetes als fiscale aftrekpost worden gebruikt, dan dringt een aanpassing van de wetgeving zich op. Want voor het ontradend effect moet het toch de bedoeling zijn dat de overtreder de last van de boete draagt, niet de gemeenschap?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud