Bart Haeck

Vandaag wordt wellicht de mooiste dag in het leven van Boris Johnson. Maar vanuit Vlaanderen bekeken is de nieuwe Britse premier geen goed nieuws.

Zo zorgeloos en warm de zomer aanvoelt, zo zorgwekkend doemen aan de horizon de contouren van najaarsproblemen op. Vandaag weten we wie door een slordige honderdduizend tory’s is aangeduid als de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. En zo goed als zeker is dat de flamboyante en notoir grappige 55-jarige Boris Johnson.

Het is moeilijk - op het vooruitzicht van een paar goede moppen na - een goede kant aan die aanstelling te zien. Johnson toonde om te beginnen zelden bestuurskracht. Als minister mismeesterde hij het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken zo erg dat diplomaten de dag dat hij vertrok nog altijd ‘liberation day’ noemen.

Hij toonde een gebrek aan ruggengraat door de voorbije weken niet voluit de Britse ambassadeur in Washington te steunen, toen die na weinig flatterende maar correcte rapporten over de Amerikaanse president Donald Trump de toorn van die laatste wekte.

Er is reden tot pessimisme over de kans dat Johnson zich goed laat omringen, als je ziet hoe een van de beste ministers die de Britse regering nog had - minister van Financiën Philip Hammond - dit weekend zei op te stappen als Johnson premier wordt.

De politieke verdienste van Johnson is dat hij het politieke circus in Londen tot in de puntjes beheerst.

Hij slaagde er de voorbije jaren nooit in zijn reputatie in de Europese wijk in Brussel te herstellen, waar iedereen zich Johnson blijft herinneren als de EU-correspondent die anti-EU-verhalen verzon voor het plezier van zijn Conservatieve lezers.

Dieptepunt

Tegen die achtergrond zal hij vanaf morgen namens het VK de leiding over de brexitonderhandelingen overnemen van Theresa May. Die laatste heeft weinig successen om op terug te blikken, maar de verkiezing van haar opvolger is op haar laatste werkdag misschien wel het grootste dieptepunt in haar ambtstermijn op 10, Downing Street.

Het is dat des te meer omdat het grootste probleem waarmee May worstelde niet weg is: de onverzettelijkheid om het VK uit de Europese Unie te loodsen, ook al is er niet de minste consensus in het VK over hoe dat moet. Het bijbehorende probleem is dat de nieuwe premier, net als de oude, wordt gegijzeld door een radicale visie bij de tory’s over hoe hard die brexit moet gebeuren.

Johnson is schatplichtig aan die brexiteers. David Cameron bestreed ze nog en voerde campagne om in de EU te blijven. May probeerde de tory’s nog van het idee van een harde breuk met de EU af te brengen. Nu maken we ons op voor een Britse premier die wispelturig en ongedetailleerd is over alles, behalve over zijn overtuiging dat het VK zo veel mogelijk banden met de EU moet doorknipppen, ‘do or die’.

De politieke verdienste van Johnson is dat hij het politieke circus in Londen tot in de puntjes beheerst, net zoals Trump meester is van de realityshow die de Amerikanen van hun verkiezingscampagnes hebben gemaakt. In die zin is Johnson de beste garantie van veel Conservatieve parlementsleden om een campagne tegen de brexitpartij van Nigel Farage aan te gaan, die op 26 mei de grootste werd in de Europese verkiezingen. Alleen voor hen - en voor hemzelf - is het premierschap van Johnson goed nieuws.

Voor wie een ordelijke, redelijke, voorspelbare brexit wil met zo weinig mogelijk vermijdbare schade, zit hier geen goede kant aan.

Lees verder

Tijd Connect