Senior writer

Als het huis in brand staat, moet je blussen. Maar dat moet op een oordeelkundige manier gebeuren, om niet nog méér schade te veroorzaken.

Als eerste grootbank gaat ING België binnenkort een negatieve rente aanrekenen aan particulieren die grote bedragen op hun spaar- en zichtrekening hebben staan. De bank moet hun geld niet meer, ze slaagt er almaar moeilijker in dat op een rendabele manier te herbeleggen. De rente op tienjarige Belgische staatsobligaties zakte vorige week naar een historisch dieptepunt van -0,394 procent.

De spaarders betalen de prijs van het goedkopegeldbeleid van de Europese Centrale Bank. Die begon daarmee in 2012, om de eurocrisis en de daaruit voortvloeiende economisch crisis te bestrijden. En ze hield die koers lang aan. Net toen het ernaar uitzag dat de geldkraan enigszins kon worden dichtgedraaid omdat de economie aan de beterhand was, kwam dit voorjaar de coronacrisis aangerold en was het opnieuw alle hens aan dek om de economie drijvende te houden. De spaarders moeten er rekening mee houden dat de rente nog heel lang extreem laag zal blijven.

Waar verliezers zijn, zijn ook winnaars. Regeringen kunnen zich spotgoedkoop financieren. Italië, met zijn niet zo gezonde economie, kon vorige week nieuwe schulden aangaan tegen een tarief van 0 procent. Dat is wat de ECB met haar beleid beoogt: de financiële ruimte scheppen voor regeringen zodat die in de coronacrisis alle registers open kunnen trekken om een economische catastrofe af te wenden.

De budgettaire remmen gaan los. Onder het goedkeurende geknik van sommige economen laat de overheid het geld rollen. ‘Als je ten oorlog trekt, vraag je toch niet wat dat gaat kosten’, zei professor Paul De Grauwe zaterdag in deze krant. Natuurlijk moet je dat wél vragen. Ook in dat geval moet worden afgewogen welke uitgaven wel of niet verantwoord zijn en wat de beste manier is om de strijd te voeren. Want de middelen zijn niet onbeperkt.

In het bestrijden van de coronacrisis moet de overheid zich afvragen of haar uitgaven noodzakelijk, nuttig en efficiënt zijn, en moet de kostprijs ervan worden afgewogen tegen de baten.

De schuld van de Franse Gemeenschap in ons land zal tussen 2019 en 2024 verdubbelen van 7 naar 14 miljard euro, zei minister van Begroting Frédéric Daerden maandag. Maar geen nood, dankzij de lage rente kan de Franse Gemeenschap die last dragen, voegde hij eraan toe. Kortzichtig. En risicovol.  Want de rente kan ooit stijgen. En de Franse Gemeenschap kan zelf geen belastingen heffen.

In die val mag de federale regering niet trappen. Pierre Wunsch, de gouverneur van de Nationale Bank, zei dinsdag in de Kamercommissie Financiën dat de overheid moet handelen om te voorkomen dat de coronacrisis onze economie zware blijvende schade toebrengt. Maar ze moet ook de financiën in het oog houden. Het begrotingstekort van 6 procent van het bruto binnenlands product waar ons land op afstevent, is op middellange termijn niet houdbaar, waarschuwde hij.

Toch iemand die het hoofd koel houdt. Zelfs in het bestrijden van de coronacrisis moet de overheid zich afvragen of haar uitgaven noodzakelijk, nuttig en efficiënt zijn, en moet de kostprijs ervan worden afgewogen tegen de baten. De middelen zijn niet onbeperkt, er moeten keuzes worden gemaakt.

En er moet rekening worden gehouden met wat die keuzes op de langere termijn teweegbrengen. Als we op een onoordeelkundige manier zoveel bluswater over het brandende huis uitstorten dat de fundamenten weggespoeld worden, veroorzaken we een schade die groter is dan die we op korte termijn met het blussen voorkomen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud