Europa staat nergens meer op geopolitieke wereldkaart

Senior writer

Met de supersonische nucleaire raket zet China militair zijn voet naast de Amerikaanse. De koude oorlog tussen de twee supermachten speelt voluit, Europa kijkt lijdzaam toe.

De ambities van de Chinese president Xi Jinping zijn torenhoog. De ontwikkeling van de supersonische kernraket, die vanop afstand geleid kan worden, is een sterk staaltje technologie. De VS en Rusland werken aan soortgelijke wapens, maar als de Amerikaanse inlichtingendienst verrast is door het Chinese wapen, en het land zelfs voorligt op de VS, is dat een veeg teken. China laat zich niet afschrikken door de VS.

De Chinese invloed is onmiskenbaar de afgelopen tijd. De haperende logistieke keten, die vooral in het Westen pijn doet, de dolgedraaide energieprijzen door de Chinese inkopen van gas en het spierballengerol rond Taiwan. Als China iets heeft gedaan tijdens de covidcrisis, dan is het wel dat het zijn eigen machtspositie versterkt heeft.

Sinds Donald Trump in de VS aan de macht kwam, werd China het eerste doelwit van de VS. Zijn opvolger, Joe Biden, houdt die koers met grote hardnekkigheid aan. Een andere opvallende vaststelling is dat Europa in de onderste schuif beland is bij de VS. De NAVO dient enkel nog tot het aanmanen van wapenaankopen, liefst dan nog Amerikaanse. Bij de terugtocht uit Afghanistan werd de NAVO genegeerd. En door de recente alliantie van de VS, het Verenigd Koninkrijk en Australië staat de NAVO eigenlijk helemaal buitenspel bij wat het nieuwe militaire machtscentrum is geworden.

Militair staat Europa onkennelijk zwak en ook economisch zit het volledig geklemd tussen de VS en China.

Europa staat eigenlijk nergens meer op de geopolitieke wereldkaart. De roep om 'strategische onafhankelijkheid' van de Franse president Emmanuel Macron of de 'eigen weg' van de Duitse kanselier Angela Merkel vallen voorlopig op een koude steen in Europa. Dat is te verdeeld door een historisch atlantisme, dat door de feiten is achterhaald, en een hang naar autoritaire regimes bij sommige lidstaten. Om nog niet te spreken over de tegenstelling tussen de Europese Unie en Turkije, ook een NAVO-lidstaat.

Militair staat Europa onkennelijk zwak, enerzijds omdat het leeuwendeel van de militaire uitrusting Amerikaans is en dus volledig afhankelijk van dat land, anderzijds omdat de meeste Europese landen hun defensie helemaal niet op orde hebben.

Maar ook economisch zit Europa volledig geklemd tussen de VS en China. De VS voeren niet alleen een tarievenoorlog met China, ook Europa heeft zijn deel van de Amerikaanse tarieven, op staal en aluminium gekregen. Ook hier heeft het geen comfortabele positie.

Lang is de kracht van Europa toegeschreven aan de zogenaamde 'soft power', waarden en normen die als een lichtend voorbeeld voor de rest van de wereld moeten dienen. Maar dat brokkelt af door de interne twisten, met onder meer Polen en Hongarije.

We moeten erover waken dat onze onafhankelijkheid niet wordt verspeeld in het dobbelspel tussen de twee enige supermachten.

De geopolitiek is in sneltempo veranderd en Europa is tegenwoordig periferie geworden. Daarom moet de geopolitiek in Europa veranderen. Oude allianties takelen in een sneltreinvaart af. Het is tijd voor wat meer 'realpolitik' en de simpele vraag; wat zit erin voor ons en wat kost het ons? Afghanistan heeft geleerd dat trouw niet beloond wordt, integendeel.

Een nieuwe 'realpolitik' staat misschien ver van de Europese idealen, maar heeft het voordeel van de duidelijkheid. En dat stelt Europa dan ook in staat om een eigen kracht te ontwikkelen. De onbeslistheid van vandaag leidt nergens toe. We moeten niet onmiddellijk een supersnelle raket hebben, maar we moeten er wel over waken dat onze onafhankelijkheid niet wordt verspeeld in een dobbelspel tussen de twee enige supermachten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud